«Εξαιρετικά δύσκολη» χαρακτήρισε, μιλώντας στο «Π», η περιφερειάρχης Χριστιάνα Καλογήρου την κατάσταση που επικρατεί στα νησιά λόγω του προσφυγικού – μεταναστευτικού.
Αναφερόμενη στο υπό διαβούλευση σχέδιο νόμου «Κλεισθένης», η κα Καλογήρου τόνισε πως «η υποστελέχωση των Υπηρεσιών, οι περιορισμένοι πόροι, η γραφειοκρατική δυσλειτουργία πρωτεύουν στην αντιμετώπιση σε σύγκριση με αλλαγές όπως ο εκλογικός νόμος».
Η κυβέρνηση προωθεί για την Αυτοδιοίκηση τον «Κλεισθένη». Το υπό διαβούλευση νομοσχέδιο απαντά στα πραγματικά προβλήματα της Αυτοδιοίκησης; Πώς κρίνετε τις αλλαγές που φέρνει στον δεύτερο βαθμό Αυτοδιοίκησης;
Κάθε φορά που επιχειρείται μια θεσμική αλλαγή κερδίζει τη συζήτηση αυτό που εμφανίζεται ως εντυπωσιακό και χάνονται καμιά φορά τα σημαντικά. Αυτό που έχει σημασία για την Αυτοδιοίκηση σήμερα είναι η ενίσχυση του χαρακτήρα της και οι αποφάσεις που καθιστούν τις Περιφέρειες πραγματικούς φορείς αποκεντρωμένης διοίκησης και εξουσίας.
Έτσι, η υποστελέχωση των Υπηρεσιών, οι περιορισμένοι πόροι, η γραφειοκρατική δυσλειτουργία πρωτεύουν στην αντιμετώπιση σε σύγκριση με αλλαγές όπως ο εκλογικός νόμος. Πάντα ο εκλογικός νόμος ενυπάρχει ως συστατικό στοιχείο ενός θεσμού, το πρωτεύον όμως είναι η λειτουργικότητα αυτού του δημοκρατικού θεσμού και όχι η κατά περίπτωση κομματική πολιτική χρήση του.
Η απλή αναλογική θα μπορούσε να εφαρμοστεί στην Αυτοδιοίκηση;
Η απλή αναλογική ως αρχή ασφαλώς ενισχύει την αντιπροσωπευτικότητα και θα μπορούσε να καταστήσει περισσότερο γόνιμη και καρποφόρα την πολιτική αντιπαράθεση. Δίπλα σε αυτή την αρχή, μαζί και αδιαίρετα, υπάρχει πάντα η ανάγκη της αποτελεσματικής διαχείρισης των μικρών ή μεγάλων προβλημάτων, άρα υπάρχει πάντα η ανάγκη διαμόρφωσης ενός κατά το δυνατόν ενιαίου και με εσωτερική συνοχή πολιτικού κέντρου, ικανού να ανταποκριθεί στις ανάγκες και να φέρει αποτελέσματα.
Η πολιτική δεν μπορεί να νοηθεί μόνο ως διακήρυξη. Η πολιτική είναι αποτέλεσμα και πράξη. Το θεσμικό πλαίσιο οφείλει να υπηρετεί αυτόν τον συνολικό στόχο. Συνεπώς, μια θεσμική αλλαγή κρίνεται και από αυτό που θα ονομάζαμε πρακτικό αποτέλεσμα. Οι ανάγκες των ανθρώπων προέχουν.
Ποια είναι τα ιδιαίτερα προβλήματα που αντιμετωπίζουν οι νησιωτικές Περιφέρειες;
Οι νησιωτικές Περιφέρειες δεν είναι ενδοχώρα. Ο καθένας μπορεί να αντιληφθεί τι σημαίνει αυτό. Ήδη η απόσταση και η δυσκολία πρόσβασης δίνει μια σημαντική διάσταση του προβλήματος. Στις νησιωτικές Περιφέρειες παρατηρείται σε μεγαλύτερο βαθμό αυτό που χαρακτηρίζει τη σημερινή συγκυρία. Οικονομική ύφεση. Έλλειψη ρευστότητας που επηρεάζει την εθνική και περιφερειακή προσπάθεια χρηματοδότησης κάθε αναπτυξιακής διαδικασίας.
Η αρνητική εικόνα που εκπέμπει η χώρα για την προσέλκυση επενδύσεων μας επηρεάζει σημαντικά ως προς την αναπτυξιακή δυναμική. Η αύξηση της φορολογίας και η κατάργηση του μειωμένου καθεστώτος ΦΠΑ για τα νησιά διαμορφώνουν την τελική εικόνα. Προσθέστε σε αυτό το προσφυγικό και μεταναστευτικό ζήτημα.
Ποια είναι η κατάσταση που επικρατεί στα νησιά του Βορείου Αιγαίου από το προσφυγικό – μεταναστευτικό;
Μια κατάσταση δύσκολη. Εξαιρετικά δύσκολη. Έχει συσσωρευτεί και κόπωση και ένταση. Δεν έχει νόημα η περιγραφή των λεπτομερειών. Αυτό που έχει νόημα είναι αυτό που επιβάλλει η κατάσταση.
Δηλαδή:
• Αποσυμφόρηση των νησιών. Σημειώνεται ενδεικτικά ότι στις δομές φιλοξενίας έχει ξεπεραστεί κάθε δυνατότητα.
• Ενίσχυση των Υπηρεσιών Ασύλου.
• Συνειδητοποίηση ότι το ζήτημα είναι ακραίας συνθετότητας και εξαντλούνται γρήγορα, κάθε φορά, και τα λόγια και υποσχέσεις.
Ποιες είναι ιδιαίτερα οι οικονομικές και κοινωνικές επιπτώσεις που έχουν υποστεί τα τελευταία χρόνια τα νησιά του Βορείου Αιγαίου από το προσφυγικό – μεταναστευτικό;
Όπως σας είπα μόλις, το προσφυγικό και μεταναστευτικό ζήτημα χαρακτηρίζεται από μια ακραία συνθετότητα. Η συνολική συνθήκη που διαμορφώνεται στα νησιά μας έχει επιπτώσεις στη συνολική οικονομική δραστηριότητά τους, είτε πρόκειται για τον τουρισμό, αφού συχνά μια κακή εικόνα μπορεί να αναδειχθεί, είτε πρόκειται για τη συνολική πρόσληψη που έχει ο έξω κόσμος για την Περιφέρειά μας.
Πόσο πιστεύετε ότι θα επηρεάσουν την καθημερινότητα των νησιωτών οι εξελίξεις (αγοροπωλησίες ακτοπλοϊκών εταιριών, συγχωνεύσεις κ.λπ.) στην ακτοπλοΐα;
Για μας τους νησιώτες, η ακτοπλοϊκή συγκοινωνία είναι δημόσιο αγαθό και απαραίτητος όρος για την οικονομική και τουριστική επιβίωσή μας. Εάν συνυπολογίσει κανείς και τις επιπτώσεις του προσφυγικού – μεταναστευτικού ζητήματος, αλλά και της επερχόμενης αύξησης του ΦΠΑ, οποιαδήποτε μεταβολή με μείωση δρομολογίων, αποκλεισμούς νησιών, αλλά και λιμανιών, τόσο τη θερινή αλλά και τη χειμερινή περίοδο, δεν είναι αποδεκτή, καθόσον θα επιβαρύνει μία ήδη δύσκολη κατάσταση.
Σε καμιά περίπτωση δεν θα γίνουν δεκτές εν ονόματι του όποιου ορθολογισμού και μεγιστοποίησης του κέρδους, αυξήσεις ναύλων άμεσες ή και έμμεσες. Το υπουργείο Ναυτιλίας, αλλά και κάθε αρμόδια αρχή, οφείλει να προστατεύσει την ομαλή ακτοπλοϊκή εξυπηρέτηση των νησιών μας και να επιδιώξει τη δημιουργία ανταγωνισμού με τον αποκλεισμό καταστάσεων ολιγοπωλίων ή και μονοπωλίων.
Η κατάργηση των μειωμένων συντελεστών ΦΠΑ αποτελεί «τροχοπέδη» για την ανάπτυξη των νησιών;
Μιλάμε πάντα για το αυτονόητο. Η απόφαση να καταργηθούν οι μειωμένοι συντελεστές ΦΠΑ στα νησιά δεν αποτελεί «τροχοπέδη». Είναι πλήγμα. Είναι προφανές ότι δεν γίνονται κατανοητές οι συνθήκες που επικρατούν σε μια νησιωτική Περιφέρεια όπως το Βόρειο Αιγαίο. Και ενώ με όλους τους τρόπους επεξηγήσαμε την καταστροφική συνέπεια κατάργησης του μειωμένου ΦΠΑ κανείς δεν φαίνεται να ακούει. Για αυτό και στην πρόσφατη επίσκεψη του πρωθυπουργού αναγκάστηκα να πω: «Δεν μας ακούτε, κύριε πρόεδρε».
Στον αγροτικό τομέα οι εφαρμοσμένες ευρωπαϊκές και εθνικές πολιτικές υποστηρίζουν την ανάπτυξη των νησιών μας και πόσο;
Η Κοινή Αγροτική Πολιτική, παρά τις όποιες δυσκολίες και δυσκαμψίες έχει παρουσιάσει, παραμένει το σημαντικότερο εργαλείο για την ενίσχυση των αγροτών μας ιδιαίτερα σε περιοχές όπως τα νησιά μας, που με τα ειδικά χαρακτηριστικά και τις δυσκολίες τους χρειάζονται επιπλέον μέτρα για τη στήριξη της παραγωγής τους. Χάρη στην ΚΑΠ, οι αγρότες απέκτησαν πρόσβαση σε συμβουλευτικές υπηρεσίες και εξοπλισμό που βελτίωσε δραματικά την παραγωγή και την ποιότητα – και αυτό με τη σειρά του ενίσχυσε όχι μόνο τον αγροτικό τομέα, αλλά και το εμπόριο και την εστίαση και φυσικά τον τουρισμό.
Μέσα από το πρόγραμμα «Leader» δημιουργήθηκαν τουριστικά καταλύματα που έδωσαν τη δυνατότητα για συμπληρωματικό εισόδημα στους αγρότες. Φυσικά και υπάρχουν ακόμα θέματα που θα πρέπει να δούμε, όπως η διαδικασία των άμεσων πληρωμών, το ύψος των ποσοστώσεων, ειδικά κριτήρια αξιολόγησης για τις περιοχές με αυξημένα ζητήματα όπως το Βόρειο Αιγαίο, χρήση των χρηματοδοτικών εργαλείων, αλλά η συνολική εικόνα είναι σαφώς θετική.
Ποια έργα υποδομής προωθεί η Περιφέρεια Βορείου Αιγαίου για τα νησιά της αρμοδιότητάς σας;
Η Περιφέρεια στις σημερινές συνθήκες της κρίσης επιχειρεί να αξιοποιήσει με τον καλύτερο δυνατό τρόπο κάθε διαθέσιμο πόρο. Εθνικό ή ευρωπαϊκό. Έτσι πραγματοποιούνται μικρά και μεγάλα έργα υποδομής. Οι νησιώτες μας ζουν τα έργα που έχουν ήδη γίνει και αυτά που βρίσκονται σε εξέλιξη. Δεν θα είχε και ιδιαίτερο νόημα μια λεπτομερής απαρίθμηση. Εξάλλου για κάθε περιοχή αλλάζει η αξία του έργου όταν ακόμη και ένα μικρό έργο μπορεί να είχε και να έχει για μια περιοχή απόλυτη προτεραιότητα.
Αυτό που συνολικά γίνεται έχει τελικά μεγαλύτερη αξία ως σύνολο παρεμβάσεων που συνδέεται με την Περιφέρεια και την υποστηρίζει. Για παράδειγμα, σας σημειώνω την υλοποίηση των απαιτούμενων έργων βελτίωσης και αναβάθμισης του κρατικού αερολιμένα Χίου. Την παράκαμψη Πυθαγορείου και το οδικό δίκτυο Βαθύ – Καρλόβασι στη Σάμο. Τη συνολική συντήρηση του οδικού δικτύου Ικαρίας που παρουσιάζει πολλά προβλήματα.
Στη Λήμνο η παράκαμψη Θάνους, τα φράγματα σε Κάσπακα και Ατσική και ο αναδασμός Ατσικής. Την ανάπλαση του παλαιού οικισμού του Αγίου Ευστρατίου. Συμπληρώνω ότι προγραμματίζεται η κατασκευή του κεντρικού λιμένα Φούρνων, η Εγκατάσταση Μονάδων Επεξεργασίας Λυμάτων στους Φούρνους και τη Θύμαινα και ο βιολογικός στα Ψαρά.
Παράλληλα με τα έργα υποδομής, έργα πολιτισμού έρχονται να συμπληρώσουν τη συνολική προσπάθεια. Σημειώνω: Έργα πολιτισμού που σε συνεργασία με το υπουργείο Πολιτισμού και την Εφορεία Αρχαιοτήτων Λέσβου χρηματοδοτεί η Περιφέρεια Βορείου Αιγαίου, στο νησί της Λέσβου. Ακόμη αξίζει να σημειωθεί ότι πραγματοποιούνται ερευνητικά έργα για το ελαιόλαδο και τη βιοποικιλότητα.
Η ανάπτυξη είναι μια σύνθετη, διαλεκτική διαδικασία που συνδέει έργα υποδομής, πολιτισμό, ιδέες και ανθρώπους. Η δυναμική που προκύπτει μας πάει σε μια επόμενη καλύτερη φάση. Το ζήτημα είναι να απομακρυνόμαστε από την αδράνεια και τα πράγματα να βρίσκονται σε κίνηση. Όλη η Περιφέρεια βρίσκεται σε κίνηση.
Θέλετε να διεκδικήσετε άλλη μία θητεία στις αυτοδιοικητικές εκλογές του 2019;
Η Αυτοδιοίκηση είναι ένας χώρος που με ενδιαφέρει. Θα έλεγα ότι τον βρίσκω συναρπαστικό. Μπορεί κανείς να κάνει σκέψεις και ιδέες, συγκεκριμένες πράξεις. Είναι πολύ νωρίς ακόμη για να μιλάμε για διεκδίκηση νέας θητείας. Έξαλλου το καθετί πρέπει να έρχεται στην ώρα του.
Συνέντευξη στον Γιώργο Λαιμό
Δημοσιεύθηκε στην εφημερίδα Παρασκήνιο
