«Θεσμικές παρεμβάσεις» κατά την τρόικα
Ρεπορτάζ: Δημήτρης Κωστάκος
Ντόμινο επιπτώσεων σε διαφορετικές κατηγορίες και ηλικιακές ομάδες ασφαλισμένων θα έχει ενδεχόμενη εφαρμογή των απαιτήσεων των δανειστών μας στο συνταξιοδοτικό. Περίπου 250.000 ασφαλισμένοι που καλύπτονται από ειδικές συνταξιοδοτικές διατάξεις θα δουν τον εργασιακό βίο τους να παρατείνεται έως και επτά χρόνια!
Σύμφωνα με ειδικούς στην κοινωνική ασφάλιση και στελέχη των ασφαλιστικών ταμείων, τα μέτρα θα επηρεάσουν, ως προς το όριο ηλικίας συνταξιοδότησης και το ύψος των αποδοχών, τους σημερινούς σαραντάρηδες, ειδικές κατηγορίες ασφαλισμένων, αλλά και τους ήδη συνταξιούχους.
Στόχος μοναδικός και αδιαπραγμάτευτος: η μείωση της συνταξιοδοτικής δαπάνης με κάθε τρόπο. Είτε με τον περιορισμό της συμμετοχής του κράτους στο προνοιακό μέρος των συνταξιοδοτικών παροχών που δεν αντιστοιχούν στις εισφορές τις οποίες έχουν καταβάλει οι ασφαλισμένοι (μέρος κατώτατης σύνταξης, ΕΚΑΣ), είτε με το να κλείσουν οι πόρτες εξόδου προς τη συνταξιοδότηση, με ευνοϊκές διατάξεις.
Αναλυτικότερα, στον…προθάλαμο των δυσμενών μεταβολών ως προς το όριο ηλικίας συνταξιοδότησης, βρίσκονται οι εξής κατηγορίες ασφαλισμένων:
- Ασφαλισμένοι στο ΙΚΑ με 7.500 ένσημα στα βαρέα και ανθυγιεινά.
- Ασφαλισμένες στο ΙΚΑ με 3.600 ημέρες ασφάλισης στα βαρέα και ανθυγιεινά.
- Ασφαλισμένες στο ΙΚΑ με ανήλικο τέκνο που έχουν κατοχυρώσει δικαίωμα, χωρίς να έχουν συμπληρώσει το όριο ηλικίας συνταξιοδότησης.
- Μητέρες με ανήλικο που υπηρετούν στον δημόσιο τομέα.
- Ασφαλισμένες στα ταμεία ΔΕΚΟ και τραπεζών.
- Οι τρίτεκνοι δημόσιοι υπάλληλοι.
- Ασφαλισμένες στο Ταμείο Νομικών.
- Δημόσιοι υπάλληλοι που ανέλαβαν υπηρεσία πριν από τις 31/12/1982 και συνταξιοδοτούνται με 35 έτη υπηρεσίας χωρίς όριο ηλικίας.
- Δημόσιοι υπάλληλοι που διορίστηκαν από το 1983 και μετά, με δικαίωμα συνταξιοδότησης με 35ετία σε ηλικία 58 ετών.
- Εκπαιδευτικοί που διορίστηκαν πριν από τις 31/12/1982 και μπορούσαν να συνταξιοδοτηθούν με 30 έτη εργασίας σε ηλικία 55 ετών.
- Ασφαλισμένοι του ΟΑΕΕ που συμπλήρωσαν 35 έτη στην τριετία 2010-2012 και μπορούσαν να συνταξιοδοτηθούν με τη συμπλήρωση των 60 ετών.
- Ασφαλισμένοι του ΕΤΑΑ (ανεξαρτήτως απασχολούμενοι) που μπορούν να συνταξιοδοτηθούν με τη συμπλήρωση 35ετίας (υπό την προϋπόθεση της συμπλήρωσής τους την τριετία 2010-2012) σε ηλικία 60 ετών.
Δύο «ναι» – τρία «όχι»
Η διαπραγμάτευση στο Παρίσι μεταξύ της ελληνικής κυβέρνησης και των εκπροσώπων των δανειστών μας για το Ασφαλιστικό απλώς δεν… ολοκληρώθηκε και, κατά τα φαινόμενα, θα συνεχιστεί τόσο μέσω τεχνικών κλιμακίων όσο και διά ζώσης.
Κατά τη διάρκεια των συζητήσεων, η ελληνική πλευρά, αντιλαμβανόμενη ότι η τρόικα αντιμετωπίζει το Ασφαλιστικό ως τον μεγάλο…δημοσιονομικό ασθενή, αρνήθηκε την αλλαγή του τρόπου υπολογισμού της σύνταξης και την αύξηση του κατώτατου ορίου ηλικίας συνταξιοδότησης στα 62 έτη με συνοπτικές διαδικασίες.
Στον αντίποδα, φέρεται να εξετάζει:
- Την αύξηση των ετών ασφάλισης που απαιτούνται για τη λήψη κατώτατης σύνταξης στα 21,5 έτη, ή 6.500 ένσημα, από 15 έτη που είναι σήμερα και
- το «πάγωμα» των συντάξεων που ήδη καταβάλλονταιγια τα έτη 2016-2017.
Στο επίμονο ερώτημα-απαίτηση των εκπροσώπων των δανειστών μας «ποια μέτρα και με ποιο χρονοδιάγραμμα προτίθεστε να λάβετε στο Ασφαλιστικό, που θα συμβάλουν στη μείωση του δημοσιονομικού κενού;», οι αρμόδιοι κυβερνητικοί παράγοντες παρουσίασαν στοιχεία, σύμφωνα με τα οποία «η νέα ρύθμιση χρεών σε συνδυασμό με τις διοικητικού χαρακτήρα παρεμβάσεις που δρομολογούνται θα εξασφαλίσουν πολλαπλάσια οφέλη για το συνταξιοδοτικό σύστημα σε σχέση με ακόμα μία μείωση συντάξεων».
Τα μέτρα με τις μεγαλύτερες επιπτώσεις
Τα μέτρα με τις μεγαλύτερες επιπτώσεις που έθεσαν οι εκπρόσωποι των δανειστών μας είναι:
- Η εφαρμογή των νέων, μειωμένων συντελεστών υπολογισμού των συντάξεων για όσους συνταξιοδοτούνται από την 1η Ιανουαρίου του 2015, νωρίτερα από την πρόβλεψη του σχετικού νόμου. (Ν.3863/2010) με στόχο τον περιορισμό της σύνταξης.
- Ηαύξηση των ενδιάμεσων ορίων ηλικίας συνταξιοδότησης πριν από το 62ο έτος, με εξαιρετικά περιορισμένο μεταβατικό στάδιο σε σχέση με αυτό που προβλέπει η κείμενη νομοθεσία.
- Η επανεξέταση των κριτηρίων χορήγησης του ΕΚΑΣ, σε συνδυασμό με την αντιμετώπισή του, ως προνοιακού χαρακτήρα παροχή, ενδεχομένως συμπληρωματικά με το ελάχιστο εγγυημένο εισόδημα.
Στην περίπτωση που τα μέτρα υιοθετηθούν ακόμη και στο εγγύς μέλλον, χιλιάδες ασφαλισμένοι θα βρεθούν αντιμέτωποι με την επέκταση του εργασιακού βίου τους: ασφαλισμένοι στο ΙΚΑ, με βαρέα και ανθυγιεινά, μητέρες ανηλίκων, εκπαιδευτικοί και δημόσιοι υπάλληλοι.
Από το 2015 και μετά
Παράλληλα, όσοι συνταξιοδοτηθούν από το 2015 και μετά θα έχουν μειωμένες αποδοχές. Το ποσοστό μείωσης εκτιμάται ότι θα φτάσει έως και το 20%. Ωστόσο, θα εξαρτηθεί από τη διαδικασία πρόωρης ωρίμανσης των συντελεστών υπολογισμού της σύνταξης που θα επιλεγεί.
Μειωμένη θα είναι και η κατώτατη σύνταξη, μέσω της αυστηρής αντιστοίχισης του ύψους της με τις εισφορές που έχει καταβάλει ο δικαιούχος.
Οι δικαιούχοι του ΕΚΑΣ
Στο μικροσκόπιο θα μπουν και περίπου 200.000 δικαιούχοι του ΕΚΑΣ, λόγω της αναπροσαρμογής των εισοδηματικών κριτηρίων, καθώς φέτος διαπιστώθηκε υπέρβαση 200 εκατομμυρίων ευρώ για την καταβολή του επιδόματος, από τα 510 εκατομμύρια που είχαν προϋπολογιστείαρχικά.
Οι εισοδηματικές επιπτώσεις πολλαπλασιάζονται, αν συνυπολογιστούν οι επικείμενες, νέες περικοπές στις επικουρικές συντάξεις, βάσει της ρήτρας μηδενικού ελλείμματος, και ο νέος τρόπος υπολογισμού του εφάπαξ.
* Ρεπορτάζ από την έντυπη έκδοση της εφημερίδας « Το Παρασκήνιο» που κυκλοφόρησε το Σάββατο 29 Νοεμβρίου 2014
