Του Χρήστου Ν. Κώνστα
Αναπτυξιακού και όχι υφεσιακού χαρακτήρα θα είναι τα μέτρα που σκοπεύει να προτείνει η κυβέρνηση στο Eurogroup, μετά από συνεννόηση με τους «θεσμούς». Αυτό, όμως, δεν σημαίνει ότι μπορεί να αποφύγει τη λήψη μέτρων εισπρακτικού χαρακτήρα, που θα έχουν στόχο την κάλυψη του δημοσιονομικού κενού, ύψους τουλάχιστον 2 δισ. ευρώ.
Στις πολύωρες συσκέψεις που πραγματοποιούνται στο Μέγαρο Μαξίμου, ειδικό συντονιστικό ρόλο έχει αναλάβει ο Γιάννης Δραγασάκης ο οποίος –σε συνεργασία με το 20μελές επιτελείο συνεργατών του στην αντιπροεδρία– καταρτίζει τον τελικό κατάλογο των μεταρρυθμίσεων, που ελάχιστα κοινά σημεία θα έχει με τη « λίστα Βαρουφάκη» της 23ης Φεβρουαρίου. Αντιθέτως, θα είναι ένας μακροσκελής κατάλογος παρεμβάσεων –50 και πλέον σελίδων– με συγκεκριμένα χρονοδιαγράμματα, μεσοπρόθεσμους και μακροπρόθεσμους στόχους και εκτίμηση βραχυπρόθεσμου δημοσιονομικού κόστους.
Η κυβέρνηση είναι αποφασισμένη να δώσει «αναπτυξιακό» χαρακτήρα στο πακέτο των μεταρρυθμίσεων, γι’ αυτό στην κορυφή σχεδιάζει να προτάξει τη θέσπιση ενιαίου συντελεστή ΦΠΑ 16%-18% για όλα τα αγαθά και τις υπηρεσίες, με ελάχιστες και αυστηρά προσδιορισμένες «κοινωνικές» εξαιρέσεις.
Ο ενιαίος συντελεστής ΦΠΑ προφανώς σημαίνει ότι μια σειρά βασικών ειδών διατροφής (γαλακτοκομικά προϊόντα, ψωμί, κρέας, ζυμαρικά, ψάρια, φρούτα κ.ά.) που σήμερα επιβαρύνονται με ΦΠΑ 13% θα ακριβύνουν αμέσως, όπως επίσης θα υπάρχουν και σημαντικές επιβαρύνσεις στον κλάδο της εστίασης, στην ηλεκτρική ενέργεια, στο φυσικό αέριο και στα εισιτήρια μέσων μαζικής μεταφοράς.
- Η κυβέρνηση θα καταρτίσει, επίσης, έναν κατάλογο προϊόντων και υπηρεσιών που καλύπτουν τις «βασικές ανάγκες ενός λαϊκού νοικοκυριού» μαζί με ορισμένα φάρμακα, για τα οποία θα ισχύει κατ’ εξαίρεση ΦΠΑ 6,5%.
Με τον τρόπο αυτόν θα ξεπεραστεί και ο σκόπελος των εξαιρέσεων και του προνομιακού καθεστώτος που απολαμβάνουν σήμερα ορισμένες περιοχές, π.χ. τα νησιά των Κυκλάδων. Ταυτόχρονα, η κυβέρνηση δεν θα αποφύγει τον πειρασμό να αυξήσει τον Ειδικό Φόρο Κατανάλωσης στα αλκοολούχα ποτά και στα καύσιμα, αλλά όχι στο πετρέλαιο θέρμανσης.
Ειδικά πακέτο μέτρων θα ληφθεί για το λαθρεμπόριο καπνού. Ο ειδικός φόρος κατανάλωσης στα καπνικά προϊόντα ανέρχεται στο 88%, αλλά τα έσοδα εξακολουθούν να είναι μηδαμινά.
Στην κυβέρνηση εκτιμούν ότι σήμερα το Δημόσιο χάνει περισσότερα από 650 εκατ. τον χρόνο από το λαθρεμπόριο καπνού. Τα έσοδα, τα οποία εισπράττει το ελληνικό Δημόσιο από τη φορολογία καπνού, είναι περίπου 3,2 δισ. ευρώ τον χρόνο, ποσό που αναλογεί στο 7,8% των συνολικών του εσόδων. Το 2014, τα παράνομα τσιγάρα που διακινήθηκαν αντιστοιχούν στο 20,8% στην Ελλάδα, ποσοστό που «μεταφράζεται» σε 4,2 δισ. τσιγάρα και 650 εκατ. ευρώ.
Το μεταρρυθμιστικό πακέτο παρεμβάσεων περιλαμβάνει και αποκρατικοποιήσεις, οι οποίες στο εξής θα ονομάζονται «συμπράξεις». Στο εξής η «Αξιοποίηση Δημόσιας Περιουσίας» θα περιλαμβάνει υποδομές (λιμάνια, αεροδρόμια, ενέργεια κ.λπ.), αλλά θα ακολουθεί το μοντέλο που εφαρμόζεται σήμερα στο αεροδρόμιο «Ελευθέριος Βενιζέλος», όπου η πλειοψηφία των μετοχών ανήκει στο Δημόσιο, αλλά η διοίκηση και η χάραξη στρατηγικής θα παραχωρούνται σε ιδιώτες με συγκεκριμένα ανταλλάγματα, αναπτυξιακούς στόχους και θέσεις εργασίας.
Στο κομμάτι των εισπρακτικών μέτρων, η επιτυχία της «ρύθμισης-εξπρές» της Ν. Βαλαβάνη, που απέφερε έσοδα της τάξης των 500 εκατ. ευρώ μέσα σε εξαιρετικά μικρό χρονικό διάστημα, δημιουργεί αισιοδοξία για την απόδοση της ρύθμισης των 100 δόσεων.
Ιδιαίτερο βάρος θα ρίξει η κυβέρνηση στην πάταξη των «τριγωνικών» και ενδοομιλικών συναλλαγών με χώρες που έχουν χαμηλότερους φορολογικούς συντελεστές από την Ελλάδα.
Σκοπός των εισπρακτικών μέτρων θα είναι η κάλυψη του δημοσιονομικού κενού, που εκτιμάται σε 2 δισ. ευρώ, μόνον δεδομένου ότι για φέτος ο στόχος του πρωτογενούς πλεονάσματος θα είναι εξαιρετικά χαμηλός και «ευέλικτος», ανάλογα με τον ρυθμό ανάπτυξης της ελληνικής οικονομίας.
Η φορολογία των ακινήτων
Σε δεύτερη φάση, μετά τον Ιούνιο, θα υπάρξουν μέτρα για τη φορολογία των ακινήτων, αλλά και αλλαγές στον τομέα της ενέργειας, για την αντιμετώπιση των «κόκκινων» δανείων και για τη διασφάλιση της βιωσιμότητας του ασφαλιστικού συστήματος, με πρώτες κινήσεις τις ενοποιήσεις Ταμείων και τον περιορισμό των πρόωρων συνταξιοδοτήσεων.
Ειδικά για τη φορολογία της ακίνητης περιουσίας, ο νέος Φόρος Μεγάλης Ακίνητης Περιουσίας θα ανακοινωθεί αφού αναπροσαρμοστούν, ώστε να συγκλίνουν με τις εμπορικές τιμές, οι αντικειμενικές αξίες. Η αναπροσαρμογή των αντικειμενικών τιμών θα έχει ολοκληρωθεί σε δύο μήνες από σήμερα και θα υπάρξουν αλλαγές ανά περιοχή και ανά ζώνη, όχι οριζόντιες. Μετά την αναπροσαρμογή των αντικειμενικών αξιών, θα αποφασιστεί και το ύψος του αφορολόγητου ορίου.
Πρώτος στόχος του Μεγάρου Μαξίμου είναι τη Δευτέρα να ενημερωθούν οι «θεσμοί» για τις ελληνικές προτάσεις, να δώσουν το «πράσινο φως» και την Τετάρτη να συνεδριάσει το Eurogroup, για να εγκρίνει την εκταμίευση:
- του 1,9 δισ. ευρώ, που είναι τα κέρδη του ευρωσυστήματος επί των ελληνικών ομολόγων,
- του 1,2 δισ. ευρώ, που αιτείται η κυβέρνηση να επιστραφεί από τον Ευρωπαϊκό Μηχανισμό Σταθερότητας (EFSF).
Οι κρίσιμες ημερομηνίες για την Ελλάδα το διάστημα Μαρτίου – Αυγούστου:
- 9 Απριλίου:Η Ελλάδα θα καταβάλει στο ΔΝΤ 360 εκατ. σε Ειδικά Τραβηκτικά Δικαιώματα (SDRs). Αυτό ισοδυναμεί με περίπου 458 εκατ. ευρώ.
- 14 Απριλίου:Λήγουν 1,4 δισ. ευρώ σε έντοκα γραμμάτια.
- 17 Απριλίου: Λήγουν 1 δισ. ευρώ σε έντοκα γραμμάτια.
- 8 Μαΐου: Η Ελλάδα πρέπει να μετακυλήσει πάνω από 1,4 δισ. ευρώ σε έντοκα γραμμάτια.
- 12 Μαΐου:Η μεγαλύτερη πληρωμή του μήνα –περίπου 601 εκατ.– σε Ειδικά Τραβηκτικά Δικαιώματα προς το ΔΝΤ. Αυτό ισοδυναμεί με 763 εκατ. ευρώ.
- 15 Μαΐου:Λήγουν 1,4 δισ. ευρώ σε έντοκα γραμμάτια.
- 5 Ιουνίου:Πληρωμή 240 εκατ. σε Ειδικά Τραβηκτικά Δικαιώματα στο ΔΝΤ. Αυτό ισοδυναμεί με περίπου 305 εκατ. ευρώ.
- 12 Ιουνίου:Πληρωμή περίπου 270 εκατ. σε Ειδικά Τραβηκτικά Δικαιώματα στο ΔΝΤ. Αυτό ισοδυναμεί με 344 εκατ. ευρώ.
- 12 Ιουνίου:Λήγουν 3,6 δισ. ευρώ σε έντοκα γραμμάτια.
- 16 Ιουνίου:Πληρωμή περίπου 451 εκατ. ευρώ σε Ειδικά Τραβηκτικά Δικαιώματα στο ΔΝΤ. Αυτό ισοδυναμεί με 573 εκατ. ευρώ.
- 19 Ιουνίου: Πληρωμή περίπου 270 εκατ. ευρώ σε Ειδικά Τραβηκτικά Δικαιώματα στο ΔΝΤ. Αυτό ισοδυναμεί με περίπου 344 εκατ. ευρώ.
- 19 Ιουνίου: Λήγουν 1,6 δισ. ευρώ σε έντοκα γραμμάτια.
- Τέλος Ιουνίου: Λήγει η παράταση για την «Κύρια Σύμβαση Χρηματοδοτικής Διευκόλυνσης», όπως είναι γνωστή στην Ελλάδα η επέκταση της δανειακής σύμβασης.
- 10 Ιουλίου: Λήγουν 2 δισ. ευρώ σε έντοκα γραμμάτια.
- 13 Ιουλίου: Πληρωμή περίπου 360 εκατ. ευρώ σε Ειδικά Τραβηκτικά Δικαιώματα στο ΔΝΤ. Αυτό ισοδυναμεί με 458 εκατ. ευρώ.
- 20 Ιουλίου: Ωριμάζουν ελληνικά ομόλογα αξίας 3,5 δισ. ευρώ, που κατέχει η ΕΚΤ.
- 8 Αυγούστου:Λήγουν 1 δισ. ευρώ σε έντοκα γραμμάτια.
- 20ή Αυγούστου: Ωριμάζουν ελληνικά ομόλογα ύψους 3,2 δισ. ευρώ, που κατέχει η ΕΚΤ.
Ο κατάλογος των μεταρρυθμίσεων
1ος στόχος: Κάλυψη δημοσιονομικού κενού 2 δισ. ευρώ.
- Ρύθμιση χρεών express
- Ρύθμιση ληξιπρόθεσμων οφειλών σε 100 δόσεις
- Μέτρα αντιμετώπισης φοροδιαφυγής και εισφοροδιαφυγής
- Λαθραία διακίνηση προϊόντων καπνού, αλκοόλ, καυσίμων
- Πάταξη «τριγωνικών» και ενδοομιλικών συναλλαγών
- Αντιμετώπιση μη απόδοσης ΦΠΑ.
2ος στόχος: Δομικές αλλαγές
- Ανεξαρτησία ΓΓΔΕ – Φορολογικής Διοίκησης
- Αναμόρφωση δημόσιων υπηρεσιών
- Μείωση γραφειοκρατίας
- Αποτελεσματικότητα του φοροεισπρακτικού μηχανισμού
- «Κάρτα του πολίτη»
3ος στόχος: Αποκρατικοποιήσεις
- Θα ονομάζονται «συμπράξεις»
- Μοντέλο το «Ελευθέριος Βενιζέλος»: Διοίκηση σε ιδιώτες, μετοχές στο Δημόσιο
- Περιφερειακά αεροδρόμια
- Λιμάνια
- Σιδηρόδρομοι
