του Χρήστου Καπούτση
Στα 3,5 δισ. ευρώ (από 2,8 δισ. έως 3,6 δισ. ευρώ) και με χρονικό ορίζοντα πενταετίας (2015-2019) θα ανέλθει το κόστος για την υλοποίηση του προγράμματος «Ενίσχυση των αναγκών των Ενόπλων Δυνάμεων», εάν τελικώς αυτό εφαρμοστεί. Το πρόγραμμα αυτό αφορά τη συντήρηση των υπαρχόντων οπλικών συστημάτων των Ενόπλων Δυνάμεων και την αγορά μεταχειρισμένων, κυρίως από τα αποθέματα του αμερικανικού στρατού και για αγορά πυρομαχικών.
Φυσικά, η υλοποίηση των σχεδίων του υπουργείου Εθνικής Άμυνας θα εξαρτηθεί απόλυτα από την κατάσταση της οικονομίας, αλλά και από τις απαιτήσεις για την κάλυψη επιτακτικών αναγκών στον τομέα της εθνικής ασφάλειας. Η κυβέρνηση ΣΥΡΙΖΑ-ΑΝΕΛ είναι πολύ πιθανόν να αντιμετωπίσει σκληρά διλήμματα σχετικά με την επαρκή αμυντική θωράκιση της χώρας. Και πάντως, η ριζοσπαστική αριστερή ρητορική «δραστικές περικοπές των αμυντικών δαπανών για κοινωνική πολιτική» μάλλον δεν θα έχει απήχηση στον σχεδιασμό της εθνικής στρατηγικής (αμυντική και εξωτερική πολιτική) της κυβέρνησης.
Ο ΥΠΕΘΑ, Π. Καμμένος, έχει πάρει ήδη την έγκριση από τον πρωθυπουργό, Α. Τσίπρα, να προχωρήσει σε διερευνητές επαφές με την αμερικανική κυβέρνηση κατά την επικείμενη επίσημη επίσκεψή του στις ΗΠΑ στις 21 Μαΐου, που θα συναντηθεί με τον Αμερικανό ομόλογό του, Α. Κάρτερ, την αμερικανική στρατιωτική ηγεσία, μέλη της επιτροπής Άμυνας του Κογκρέσου και εκπροσώπους του Στέιτ Ντιπάρτμεντ. Ο κατάλογος των εξοπλιστικών προγραμμάτων του ΥΕΘΑ, Π. Καμμένου, που θα συζητήσει στις ΗΠΑ, είναι:
- Μεταχειρισμένα ελικόπτερα UH-60L/Μ Blackhawk από τα αποθέματα του αμερικανικού στρατού. Οι ανάγκες σε αυτοκίνηση της Αεροπορίας Στρατού είναι μεγάλες, ειδικά μετά την ουσιαστική καθήλωση στο έδαφος των ελικοπτέρων της εποχής του πολέμου στο Βιετνάμ UH-1H, τα οποία έχουν ξεπεράσει το αποδεκτό όριο επιχειρησιακής τους εκμετάλλευσης. Ο σχεδιασμός είναι το κόστος (συντήρηση, αναβάθμιση, μεταφορά) να μην ξεπεράσει τα 280 εκατ. ευρώ, δηλαδή 20-30 ελικόπτερα UH-60L/Μ Blackhawk.
- Μεταχειρισμένα ελικόπτερα Chinook από τα αποθέματα του αμερικανικού στρατού. Η αμερικανική υπηρεσία στρατιωτικής συνεργασίας και ασφάλειας DSCA ανακοίνωσε την έγκριση προμήθειας 10 CH-47D Chinook από τα αποθέματα του αμερικανικού στρατού με συνολικό κόστος προμήθειας, που περιλαμβάνει συντήρηση, αναβάθμιση και μεταφορά, τα 190 εκατ. ευρώ.
- Μεταχειρισμένα άρματα μάχης Μ1Α1 Abrams, από τα αποθέματα του αμερικανικού στρατού: Η απαίτηση του ΓΕΣ είναι για προμήθεια 90 αρμάτων μάχης (δύο επιλαρχίες) Μ1Α1, με κόστος 290 εκατ. ευρώ.
- Αναβάθμιση των μαχητικών αεροσκαφών F-16: Είναι το μεγαλύτερο πρόγραμμα της Πολεμικής Αεροπορίας, με κόστος από 1,5 έως 1,8 δισ. ευρώ. Ανάδοχος με «απευθείας ανάθεση» θα είναι η κατασκευάστρια εταιρεία Lockheed Martin, με αντιπρόσωπο στην Ελλάδα τον Ντ. Πλέσσα. Το ΓΕΑ θεωρεί επιτακτική την ανάγκη αναβάθμισης των μαχητικών αεροσκαφών F-16 Block 50, 52+ και 52+ Advanced με προτεραιότητα την εγκατάσταση του συστήματος ραντάρ AESA. Προϋπόθεση για την υλοποίηση του προγράμματος είναι η ανάθεση μεγάλου υποκατασκευαστικού έργου στην ΕΑΒ, τη μεγαλύτερη αεροναυπηγική και αμυντική εταιρεία της χώρας, που σήμερα αντιμετωπίζει προβλήματα βιωσιμότητας.
- Πολλαπλοί εκτοξευτές MLRS της έκδοσης Μ-270Α1, οι οποίοι είναι οι μόνοι συμβατοί με νεότερα πυρομαχικά, επίσης, από τα αποθέματα του αμερικανικού στρατού, συνολικού κόστους 80 εκατομμύριων ευρώ.
Ένας πρώτος ιεραρχημένος κατάλογος, που περιελάμβανε την προμήθεια μεταχειρισμένων οπλικών συστημάτων, ανταλλακτικών και πυρομαχικών, είχε συζητηθεί στο ΚΥΣΕΑ το 2012 (κυβέρνηση τρικομματική ΝΔ, ΠΑΣΟΚ, ΔΗΜΑΡ), με εισήγηση του ΥΠΕΘΑ, Π. Παναγιωτόπουλου. Ο κατάλογος αναθεωρήθηκε και με εισήγηση του ΥΠΕΘΑ, Δ. Αβραμόπουλου, συζητήθηκε σε ΚΥΣΕΑ το 2014 (πρωθυπουργός Α. Σαμαράς και αντιπρόεδρος Β. Βενιζέλος). Κάποια από τα προβλεπόμενα προγράμματα υλοποιήθηκαν. Με βάση τους δύο καταλόγους (Π. Παναγιωτόπουλου και Δ. Αβραμόπουλου), ο ΥΠΕΘΑ, Π. Καμμένος, έχει δημιουργήσει έναν νέο κατάλογο αναγκαίων στρατιωτικών προμηθειών, που πολύ σύντομα θα παρουσιάσει στο ΚΥΣΕΑ και στην αρμόδια επιτροπή της Βουλής και θα ζητήσει την έγκρισή του, προκειμένου να προχωρήσει στην άμεση υλοποίησή του.
Το ενδιαφέρον είναι ότι και οι τρεις υπουργοί (Π. Παναγιωτόπουλος, Δ. Αβραμόπουλος και Π. Καμμένος) έκαναν δεκτές, χωρίς αλλαγές, τις εισηγήσεις των γενικών επιτελείων και επιχειρούν, με νομοθετικές πρωτοβουλίες, να περιορίσουν στο ελάχιστο τη δράση των αντιπροσώπων των πολεμικών βιομηχανιών. Παλαιότερα (1990-2007), τα γενικά επιτελεία υποχρεώνονταν να «προσαρμοστούν» στις επιλογές της πολιτικής ηγεσίας, των συνεργατών τους και του πανίσχυρου κυκλώματος των εμπόρων όπλων και «μιζαδόρων». Σήμερα, με την ισχύουσα νομοθεσία, κάθε αγορά πολεμικού υλικού θα συζητείται και θα εγκρίνεται από τη Διαρκή Επιτροπή Εξωτερικών και Άμυνας της Βουλής, από την υποεπιτροπή Αμυντικών Εξοπλισμών, από το ΚΥΣΕΑ, ενώ η τελική έγκριση θα δίνεται από την ολομέλεια της Βουλής.
Οι υπουργοί Εξωτερικών, Ν. Κοτζιάς, και Εθνικής Άμυνας, Π. Καμμένος, που θα επισκεφτούν τις ΗΠΑ το προσεχές διάστημα, θα προετοιμάσουν την επίσκεψη του πρωθυπουργού, Α. Τσίπρα, στην Ουάσινγκτον, μετά από πρόσκληση του Αμερικανού προέδρου, Μπ. Ομπάμα, που τοποθετείται στις αρχές του καλοκαιριού.
