Γράφει ο Γιάννης Σπ. Παργινός
Τα υπουργικά συμβούλια διαδέχονται τις αλλεπάλληλες κυβερνητικές συσκέψεις. Κι όλες μαραθώνιες, αγχώδεις και πλήρεις πολιτικού προβληματισμού, με νεύρα τεντωμένα και τα πνεύματα λίαν οξυμένα.
Στις δημόσιες δηλώσεις πρωθυπουργού και κορυφαίων υπουργών εκφράζεται η βεβαιότητα ότι ο «έντιμος συμβιβασμός», που θα είναι κι «αμοιβαία αποδεκτός», είναι αναπόφευκτος κι ως εκ τούτου προ των πυλών ευρισκόμενος. Πέραν αυτής της βεβαιότητας, εκφράζεται κι η άποψη κυρίως κομματικών ότι όλα τούτα αποτελούν «ευσεβή πόθο» ή «ευχή» ή έστω και «επικοινωνιακό τρικ» για να μην ταραχτεί έτι περαιτέρω η κοινωνική γαλήνη που ήδη έχει υποστεί βαθιά ρήγματα. Πάντα ταύτα εξελίσσονται σε έναν μακρύ «φαύλο κύκλο» δηλώσεων, πιέσεων κι απαιτήσεων των δανειστών, πολλές φορές αντιφατικών, κι εν πολλοίς αποκαρδιωτικών για την ομαλή πορεία τόσο των διαπραγματεύσεων όσο και της πολιτικής σταθερότητας στην Ελλάδα, η οποία εξαρτάται καθ’ ολοκληρίαν από την επίλυση του σύνθετου προβλήματος της παροχής ρευστότητας.
Οι απαιτήσεις των δανειστών
Όπως εκτιμούν στην κυβέρνηση, τα τελευταία 24ωρα, από την πλευρά των δανειστών «προβάλλονται απαιτήσεις απολύτως παράλογες». Απαιτήσεις που η κυβέρνηση δεν μπορεί να αποδεχθεί και που, αν τις αποδεχόταν, θα είχαν αντίθετο αποτέλεσμα απ’ αυτό που υποτίθεται πως επιδιώκεται. Επί τούτου, χαρακτηριστικά αναφέρουν τον αυξημένο ΦΠΑ στα νησιά του Αιγαίου.
Θα λειτουργήσει μη ανταγωνιστικά στον ελληνικό τουρισμό, αφού στην απέναντι Τουρκία προσφέρονται τουριστικά «πακέτα» με πολύ χαμηλό ΦΠΑ. Πολλά από αυτά που ζητούν οι δανειστές από την ελληνική κυβέρνηση, εάν εφαρμοστούν, θα λειτουργήσουν «ως αυτοεκπληρούμενη προφητεία ύφεσης, η οποία, με τη σειρά της, θα μειώσει τα έσοδα, θα επιδεινώσει όλους τους δείκτες της οικονομίας και θα δημιουργήσει περισσότερα προβλήματα από αυτά που υποτίθεται πως θέλει να λύσει…», προσθέτουν οικονομικοί υπουργοί και τεχνοκράτες της κυβέρνησης και προσθέτουν: «Επί πέντε χρόνια ακολουθήθηκε πολιτική ύφεσης και λιτότητας, με αποτέλεσμα να ανέβουν η ανεργία και το χρέος και να πέσει το ΑΕΠ.
Το γεγονός πως κάποιοι επιμένουν στην ίδια πολιτική δύο πράγματα μπορεί να υποκρύπτει: ή επιδιώκουν τη διηνεκή εξάρτηση της Ελλάδας από δάνεια και μνημόνια ή, πολύ απλά, δεν επιθυμούν την επίτευξη συμφωνίας και θέλουν να το χρεώσουν στην Αθήνα».
«Ο Θεός να μου δώσει δύναμη να μη δειλιάσω αλλά μέχρι τότε θα αγωνιστώ να πείσω την κυβέρνηση και τον πρόεδρό μου να μην εισηγηθούμε τέτοια μέτρα», δηλώνει ο αντιπρόεδρος της Βουλής Αλέξης Μητρόπουλος, ενώ δεν απέφυγε την εκτίμηση ότι η διαπραγμάτευση οδηγείται σε πλήρες αδιέξοδο και επανέλαβε την πρότασή του για την προσφυγή στη λαϊκή ετυμηγορία μέσω δημοψηφίσματος.
Δύο τάσεις στο Μέγαρο Μαξίμου
Στην κυβέρνηση όλοι συγκλίνουν στην ανάγκη να υπάρξει αυτός ο περιβόητος «έντιμος συμβιβασμός». Υπάρχουν, όμως, διαφορετικά ιδεολογικά και πολιτικά σταθμά προσμέτρησης του όρου «έντιμος». Κι επ’ αυτού εξελίσσεται ένα σκληρό υπουργικό «πόκερ» στις κυβερνητικές συσκέψεις, στο τραπέζι των οποίων συγκρούονται δύο τάσεις, όπως εκμυστηρεύονται κορυφαίοι επιτελείς του Μαξίμου και της Κουμουνδούρου.
Κατά την πρώτη τάση μπορεί να γίνουν περαιτέρω υποχωρήσεις από το «πρόγραμμα της Θεσσαλονίκης» και τις προγραμματικές δηλώσεις της κυβέρνησης –με στόχο πάντα να υπάρξει συμφωνία με τους δανειστές, να διευθετηθεί το μέγα θέμα της ρευστότητας, να αγοράσει χρόνο η κυβέρνηση– και να υλοποιηθούν ή έστω απλά να δρομολογηθούν οι όποιες προεκλογικές δεσμεύσεις σε «βάθος τετραετίας». Κατ’ αυτήν την πολιτική προσέγγιση, η κυβέρνηση κι ο ΣΥΡΙΖΑ πρέπει να επιδείξουν στάση ευελιξίας και να εμφανιστούν υποχωρητικοί, σε αρκετές περιπτώσεις ακόμα και σε λίαν διακριτές προκλήσεις, προκειμένου να εξασφαλιστεί συμφωνία…
Κατά τη δεύτερη τάση, οι υποχωρήσεις έχουν ήδη γίνει, κι από εδώ και πέρα οι δανειστές ζητούν ολοένα και περισσότερα κι επιδιώκουν απλά να «διασύρουν» την κυβέρνηση του ΣΥΡΙΖΑ, να «γονατίσουν» τον πρωθυπουργό, να δείξουν ότι η πολιτική τους είναι «μονόδρομος» και να αποτελέσει η κυβέρνηση της Αριστεράς «παράδειγμα προς αποφυγή» στις χώρες της ευρωζώνης.
Μέχρι τώρα που γράφονται αυτές οι γραμμές, η πλειοψηφία των μελών του υπουργικού συμβουλίου, μηδέ του πρωθυπουργού Αλέξη Τσίπρα εξαιρουμένου, τάσσεται υπέρ της δεύτερης τάσης: «Ό,τι ήταν δυνατό να συμφωνηθεί με τα τεχνικά κλιμάκια συμφωνήθηκε. Εξαντλήσαμε κάθε περιθώριο συμβιβασμού. Δεν υπάρχει άλλη δυνατότητα σύγκλισης σε αυτό το επίπεδο. Συνέχιση των συζητήσεων με τους τεχνοκράτες σημαίνει ότι πρέπει να κάνουμε κι άλλο πίσω εμείς και να δεχθούμε όλες τις θέσεις τους, χωρίς να διατηρούμε ‘‘κόκκινες γραμμές’’ και χωρίς καμία δική τους υποχώρηση. Αυτό το πράγμα δεν μπορεί να πάει άλλο» λένε υπουργοί που συμμετείχαν στην πολύωρη συνεδρίαση του κυβερνητικού συμβουλίου της Τρίτης, αλλά και της Τετάρτης. «Πρέπει τώρα να αποφασίσουν οι ηγέτες. Οι διαφορές είναι πολιτικές. Εμείς δεν κάνουμε άλλο πίσω. Διανύσαμε το δρόμο που μας αναλογούσε και άρα οφείλουν και οι άλλοι να κάνουν με τη σειρά τους το ίδιο» συμπληρώνουν με νόημα, δείχνοντας τον πρωθυπουργό κι αναμένοντας από αυτόν το «ξεκαθάρισμα» της πολιτικής στάσης που πρέπει να τηρηθεί από τούδε και στο εξής…
Και οι ΑΝΕΛ σκληρή στάση
Στο ίδιο μήκος πολιτικού κύματος εντοπίζεται κι ο κυβερνητικός εταίρος, οι ΑΝΕΛ. Τη διαβεβαίωση ότι «αυτή η κυβέρνηση δεν πρόκειται να υπογράψει μνημόνιο» έδωσε ο Πάνος Καμμένος. «Σας διαβεβαιώνω ότι αυτή η κυβέρνηση δεν πρόκειται να υπογράψει μνημόνιο. Αυτό σας το λέω εκ μέρους του συνόλου της κυβερνήσεως» τόνισε ο κ. Καμμένος και πρόσθεσε: «Η κυβέρνηση αυτή έχει κάνει μεγάλη προσπάθεια προκειμένου, αν υπάρχει καλή θέληση και από τη μεριά της Ευρώπης, να υπάρξει συμφωνία. Έχουμε καταθέσει σε όλους τους τομείς –στο εργασιακό, στο ασφαλιστικό, στη φορολογία, στην ανάπτυξη, στην ενέργεια, στις ιδιωτικοποιήσεις– συγκεκριμένες προτάσεις που, αν υπάρχει καλή θέληση απ’ τη μεριά της Ευρώπης, θα τις δεχτούν. Από εκεί και πέρα, εάν νομίζουν ότι θα εξευτελίσουν –όχι την κυβέρνηση, αλλά– τον ελληνικό λαό, κάνουν λάθος. Κάνουν λάθος αν νομίζουν ότι αυτή η κυβέρνηση θα γονατίσει και θα πάει σε εκλογές…».
Δημοψήφισμα σε περίπτωση ρήξης
Σ’ αυτό το πνεύμα, ο υπουργός Διοικητικής Μεταρρύθμισης Γιώργος Κατρούγκαλος επισήμανε πως η κυβέρνηση θέλει να εξαντλήσει κάθε πιθανότητα καλόπιστης διαπραγμάτευσης, γιατί αυτή ήταν η εκλογική εντολή που πήρε. Εκτίμησε, δε, ότι «συντριπτικά περισσότερες πιθανότητες είναι να έχουμε συμφωνία». Ξεκαθάρισε, πάντως, ότι εάν οι δανειστές στείλουν τελεσίγραφο και πουν «αυτά που μας δώσατε δεν μας φτάνουν, εμείς θέλουμε αυτά και άλλα τόσα, σε αυτή την περίπτωση, αν εμείς θεωρήσουμε ότι αυτό ξεφεύγει από τα όρια εντολής που είχαμε, ξεφεύγει από τα όρια του ανεκτού συμβιβασμού, θα πούμε ‘‘όχι’’». Πρόσθεσε, δε, πως σε «περίπτωση που χρειαστεί να πούμε ‘‘όχι’’, τονίζω ότι, κατά τη γνώμη μου δεν είναι απλώς απευκταίο αλλά και απίθανο, θα πρέπει να θέσουμε το ερώτημα στον ελληνικό λαό με δημοψήφισμα και με την πρόταση του ‘‘όχι’’».
Σε αυτό το πολιτικό και οικονομικό κλίμα συνεδρίασε την Τετάρτη, μέχρι αργά το βράδυ, το κυβερνητικό συμβούλιο και αποφασίστηκαν οι οδηγίες που δόθηκαν στην ελληνική ομάδα για τις διαπραγματευτικές διαδικασίες στο Brussels Group . Δεν είναι τυχαίο ότι παρών στη συνεδρίαση ήταν και ο Γιώργος Χουλιαράκης, επικεφαλής του Σώματος Οικονομικών Εμπειρογνωμόνων (ΣΟΕ), ο οποίος μετέφερε στο κυβερνητικό συμβούλιο το κλίμα από το Brussels Group. Ως στόχος τέθηκε η επιτάχυνση χωρίς χρονοτριβές της διαδικασίας με στόχο την επίτευξη αμοιβαίας επωφελούς συμφωνίας, χωρίς μετακίνηση από τις «κόκκινες γραμμές» που έχει χαράξει η κυβέρνηση…
Οι συζητήσεις σε τέλμα
Στο Μέγαρο Μαξίμου έχει ληφθεί η απόφαση να τεθούν σε ανώτατο πολιτικό επίπεδο οι διαπραγματεύσεις για την εξεύρεση μίας πολιτικής λύσης. Πρωθυπουργός και στενοί του επιτελείς εκτιμούν ότι σε επίπεδο τεχνικών κλιμακίων οι συζητήσεις έχουν τελματώσει και δεν μπορεί να υπάρξει περαιτέρω σύγκλιση σε τέτοιο σημείο που να γίνεται ορατή μία συμφωνία για την Ελλάδα.
Παράλληλα, έχει καταστεί σαφές ότι όποια συμφωνία εκπορεύεται καθαρά από τα τεχνικά κλιμάκια έχει ιδιαίτερα μεγάλο πολιτικό κόστος για την κυβέρνηση, καθώς οι αδιάλλακτες απαιτήσεις του Brussels Group «ξεθωριάζουν» τις «κόκκινες γραμμές» της κυβέρνησης για εργασιακά, Ασφαλιστικό, και γενικότερα υφεσιακά μέτρα, τα οποία η κυβέρνηση θέλει να αποφύγει πάση θυσία.
Γι’ αυτόν τον λόγο ο πρωθυπουργός Αλέξης Τσίπρας αναμένεται να ξεκινήσει άμεσα νέο κύκλο επαφών με τους Ευρωπαίους ηγέτες, ο οποίος θα κορυφωθεί στη Ρίγα. Στόχος της κυβέρνησης είναι να τεθεί το ελληνικό ζήτημα επίσημα στην ατζέντα της Συνόδου Κορυφής.
* Ρεπορτάζ από τη εφημερίδα ΠΑΡΑΣΚΗΝΙΟ που κυκλοφόρησε το Σάββατο 16/05/2015.
πηγή φωτογραφίας: Eurokinissi
