Στην αναζήτηση του τρόπου με τον οποίο θα αντιμετωπιστεί η απειλή των τζιχαντιστών, ακούγονται οι φωνές όσων υποστηρίζουν πως η ανακατάληψη της Ράκα στη Συρία ή της Μοσούλης στο Ιράκ θα μπορούσε να εξαρθρώσει το Ισλαμικό Κράτος, εννοώντας, φυσικά, χερσαία στρατιωτική επιχείρηση, ενώ δεν λείπουν και οι ακραίες φωνές όσων μιλούν ακόμη και για χρήση πυρηνικών!
«Τέτοιες απόψεις μάλλον υποτιμούν τη σοβαρότητα της πρόκλησης», τονίζει ο πρώην πρωθυπουργός της Σουηδίας, Καρλ Μπιλντ, χαρακτηρίζοντας τους τζιχαντιστές ως το τέταρτο σε μια σειρά ολοένα και πιο επικίνδυνων κυμάτων.
«Αν θέλουμε να αποφύγουμε τη δημιουργία ενός ακόμη πιο ισχυρού πέμπτου κύματος, είναι επιτακτική ανάγκη να μάθουμε από τα λάθη που κάναμε, στην προσπάθεια να αντιμετωπίσουμε τα προηγούμενα τρία», προειδοποιεί.
Όπως υπογραμμίζει σε άρθρο του στο «Project Syndicate», στο πρώτο κύμα έφεραν εθελοντές μαχητές από τον πόλεμο εναντίον της σοβιετικής κατοχής του Αφγανιστάν που, επιστρέφοντας στις πατρίδες τους, άρχισαν να επιτίθενται στα καθεστώτα που θεωρούσαν αντι-ισλαμικά. Αυτό οδήγησε στο δεύτερο, πολύ πιο φονικό κύμα, την Αλ Κάιντα, που ξεκίνησε τις επιθέσεις εναντίον του «μακρινού εχθρού», με αποκορύφωμα την 11η Σεπτεμβρίου.
Η στρατιωτική επέμβαση που ακολούθησε μπορεί να έπληξε την Αλ Κάιντα, αλλά, όπως παραδέχεται ο Σουηδός κορυφαίος διπλωμάτης, δημιούργησε τις προϋποθέσεις για το τρίτο κύμα, προκαλώντας έναν φαύλο σεκταριστικό πόλεμο, μεταξύ σουνιτών και σιιτών, που επέτρεψε στην Αλ Κάιντα να εκμεταλλευτεί το χάος μιας ολοένα και πιο κατακερματισμένης κατάστασης.
Το λεγόμενο ξύπνημα των σουνιτών έσπασε το υπόβαθρο των προσπαθειών της Αλ Κάιντα στο Ιράκ, ενώ η επονομαζόμενη «Αραβική Άνοιξη» ξαναμοίρασε την τράπουλα στην περιοχή.
«Η αποτυχία να οικοδομήσουμε μια κυβέρνηση χωρίς αποκλεισμούς στο Ιράκ, σε συνδυασμό με τη βίαιη καταστολή των διαδηλώσεων στη Συρία, προσέφερε στους σκληροπυρηνικούς δρόμο για το τέταρτο κύμα», επισημαίνει ο Μπιλντ.
Αυτό το κύμα είναι, όπως λέει, μακράν το πιο επικίνδυνο. Δεκάδες χιλιάδες έχουν στρατολογηθεί στην προσπάθεια να οικοδομήσουν ένα χαλιφάτο στην Εύφορη Ημισέληνο. Ο ISIS έχει επεκταθεί, στρατολογώντας ή εμπνέοντας τρομοκράτες, ακόμη και εντός των δυτικών κοινωνιών, όπως αποδεικνύεται από τις επιθέσεις στο Παρίσι, στις Βρυξέλλες και στο Σαν Μπερναντίνο.
«Η αντιμετώπιση της απειλής θα απαιτήσει μια έντονη ιδεολογική μάχη ενάντια στις δυνάμεις της μισαλλοδοξίας και του μίσους, με βάση την ιστορία του Ισλάμ, της διαφάνειας και της ανοχής. Αλλά δεν θα είναι αρκετή», προειδοποιεί ο Σουηδός πρώην πρωθυπουργός, αποδίδοντας στις αποτυχημένες διακυβερνήσεις το ότι ο τζιχαντισμός βρήκε έδαφος να ευδοκιμήσει.
Η αντιμετώπιση αυτών των βαθύτερων αιτίων θα είναι δύσκολη και χρονοβόρα.
«Όποιος απαντά στην πρόκληση του τζιχαντισμού με καταστολή απλώς επιτείνει το πρόβλημα. Αντ’ αυτού, χρειάζονται ανοίγματα για τις δημοκρατικές ισλαμικές πολιτικές δυνάμεις να λειτουργήσουν», τονίζει ο Μπιλντ.
Όπως επισημαίνει στο άρθρο του, παρά το μέγεθος της πρόκλησης, η Δύση δεν έχει μια σαφή πολιτική σχετικά με το πού πρέπει να πιέσει.
«Η στρατιωτική επέμβαση είναι το εύκολο. Πολύ πιο δύσκολο –και πολύ πιο σημαντικό– είναι να διασφαλιστεί συμμετοχική διακυβέρνηση εκεί όπου θα εκδιωχθεί ο ISIS», σημειώνει, προειδοποιώντας πως, χωρίς μια τέτοια στρατηγική, η ανακατάληψη της Ράκα και της Μοσούλης θα είναι απλώς προοίμιο για ένα –ακόμη πιο βίαιο– πέμπτο κύμα, το οποίο οι τζιχαντιστές θα επιδιώξουν να εμφανίσουν ως τελική μάχη με τους «σταυροφόρους» της Δύσης.
«Αν έχουμε μάθει κάτι από το 2001, είναι ότι δεν πρέπει να πέσουμε στην παγίδα τους», τονίζει χαρακτηριστικά ο Μπιλντ.
του Καρλ Μπιλντ
