Του Χρήστου Καπούτση
Αφού πάρει την ευλογία του Οικουμενικού Πατριάρχη Βαρθολομαίου, τη Δευτέρα στο Φανάρι, ο υπουργός Εξωτερικών, Νίκος Κοτζιάς, θα αναχωρήσει για την Άγκυρα, προσκεκλημένος του Τούρκου ομολόγου του, Μεβλούτ Τσαβούσογλου, και αμέσως μετά, την Τετάρτη, θα μεταβεί στην Αττάλεια για τη Σύνοδο των υπουργών Εξωτερικών του ΝΑΤΟ.
Κατά την παραμονή του στην Άγκυρα ο Ν. Κοτζιάς θα έχει συνομιλίες με τον Μ. Τσαβούσογλου και με τον υπουργό Άμυνας της Τουρκίας, ενώ θα γίνει δεκτός και από τον Τούρκο πρωθυπουργό, Α. Νταβούτογλου. Οι διμερείς ελληνοτουρκικές σχέσεις και το Κυπριακό θα βρίσκονται στην ατζέντα των συνομιλιών του Έλληνα υπουργού με αξιωματούχους της τουρκικής κυβέρνησης.
Ο Ν. Κοτζιάς έχει χαρακτηρίσει την Τουρκία δύσκολο γείτονα, αλλά επιμένει στον διάλογο, διότι, όπως έχει δηλώσει, «σε κάθε περίπτωση ο διάλογος είναι μία επικερδής κατάσταση», ενώ προσθέτει ότι δεν μπορούμε να ξεχνάμε και τα κοινά μας συμφέροντα και τη λύση ορισμένων διμερών προβλημάτων, σε πνεύμα αμοιβαιότητας, που μπορούν να εξομαλύνουν τις ελληνοτουρκικές σχέσεις. Ωστόσο, το πρόβλημα της ελληνικής διπλωματίας είναι να διαχειριστεί την επιθετική και επεκτατική πολιτική της Τουρκίας στο Αιγαίο, στη Θράκη και στην Κύπρο. Και μάλιστα, όταν αυτή η αναθεωρητική πολιτική της Άγκυρας συνοδεύεται και με την απειλή χρήσης στρατιωτικής βίας σε βάρος της Ελλάδας.
Η επίσκεψη του ΥΠΕΞ, Ν. Κοτζιά, στην Άγκυρα γίνεται σε μια πολύ κρίσιμη καμπή για το Κυπριακό. Γι’ αυτό, πρώτο θέμα στην ατζέντα των συνομιλιών στην Άγκυρα θα είναι η επανέναρξη του ενδοκοινοτικού διαλόγου στην Κύπρο, που αυτήν τη φορά θα οδηγήσει σε οριστική, δίκαιη και βιώσιμη λύση του Κυπριακού.
Σύνοδος υπουργών Εξωτερικών του ΝΑΤΟ
Στην Αττάλεια (μεγάλη παραθαλάσσια πόλη της Μεσογείου στη νότια ακτή της Τουρκίας που ιδρύθηκε κατά τους ελληνιστικούς χρόνους από τον Άτταλο Β΄, βασιλιά της Περγάμου, ο οποίος έχτισε επίσης την περίφημη Στοά του Αττάλου στην Αθήνα), θα γίνει η Σύνοδος των υπουργών Εξωτερικών του ΝΑΤΟ στις 13 και 14 Μαΐου.
Πρόκειται για μια πολύ σημαντική συνάντηση, αφού στην ατζέντα των συζητήσεων περιλαμβάνονται «καυτά» θέματα, όπως η κρίση στην Ουκρανία και οι επιχειρήσεις του ρωσικού στρατού επί ευρωπαϊκού εδάφους, η αντιμετώπιση της τρομοκρατίας των τζιχαντιστών του ISIS, οι κρίσεις σε Συρία και Λιβύη, η ασφάλεια της Ευρώπης και η συμμετοχή της Συμμαχίας στην ανάσχεση των μεταναστευτικών ροών προς τα μεσογειακά κράτη της Ε.Ε. Είναι σαφές ότι, μετά την προσάρτηση της Κριμαίας και τη συνεχιζόμενη σύγκρουση στην Ουκρανία, το ευρωπαϊκό περιβάλλον ασφάλειας έχει αλλάξει και το ΝΑΤΟ προσπαθεί να προσαρμοστεί.
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον θα έχει η ελληνική στάση, στην περίπτωση που οι υπουργοί Εξωτερικών του ΝΑΤΟ αποφασίσουν να κλιμακώσουν τα μέτρα σε βάρος της Ρωσίας, που μπορεί να περιλαμβάνουν και στρατιωτικές ασκήσεις της Συμμαχίας στο έδαφος της Ουκρανίας. Το ερώτημα είναι αν θα συμμετέχει και η Ελλάδα. Στο περιθώριο των εργασιών της συνόδου, ο Ν. Κοτζιάς θα συναντηθεί με τον Αμερικανό υπουργό Εξωτερικών, Τζον Κέρι.
Βέβαια, η γεωστρατηγική θέση της Ελλάδας, της Κύπρου και της Τουρκίας –μια ενιαία γεωγραφική περιοχή– είναι ζωτικής σημασίας για τα στρατηγικά σχέδια –πολιτικά και στρατιωτικά–, καθώς και για τα ενεργειακά – οικονομικά συμφέροντα της Δυτικής Συμμαχίας (ΗΠΑ – ΝΑΤΟ – ΕΕ).
Η Νοτιοανατολική Μεσόγειος, η Μαύρη Θάλασσα, τα Στενά του Βοσπόρου, η θάλασσα του Μαρμαρά, τα Δαρδανέλια και το Αιγαίο πέλαγος αποτελούν τη «γέφυρα» Ευρασίας – Αφρικής και της Αραβικής Χερσονήσου με τη Νότια Ευρώπη. Σε αυτή την περιοχή δεσπόζουν τρία κράτη, η Ελλάδα, η Κύπρος και η Τουρκία. Άρα, οι ΗΠΑ έχουν κάθε συμφέρον να μην απειληθεί η εσωτερική σταθερότητα αυτών των συμμαχικών κρατών, στο πλαίσιο του ΝΑΤΟ και της ΕΕ, εξαιτίας της οικονομικής κρίσης, και επιπλέον οι μεταξύ τους διμερείς εντάσεις να διατηρηθούν σε χαμηλά επίπεδα. Ασφαλώς, οι σύμμαχοι δεν επιθυμούν να καταστήσουν επικυρίαρχο την Τουρκία στην περιοχή, ειδικά μάλιστα τη σημερινή, απρόβλεπτη, ισλαμική Τουρκία των αυτοκρατορικών βλέψεων των Ερντογάν – Νταβούτογλου.
Από την άλλη, ΗΠΑ και ΝΑΤΟ γνωρίζουν ότι η Ρωσία, έχοντας, ήδη, σχεδόν τον πλήρη έλεγχο της Μαύρης Θάλασσας και διατηρώντας σημαντικές προσβάσεις στη Συρία, εάν αποκτούσε και προνομιακή πρόσβαση στο Αιγαίο και στις γύρω από αυτό θάλασσες, λόγω της αναβάθμισης των ελληνορωσικών σχέσεων, θα μπορούσε να δημιουργήσει έναν ενιαίο δίαυλο εμπορίου ενεργειακών προϊόντων, αλλά και προβολής ισχύος. Γι’ αυτό οι ΗΠΑ επιδιώκουν να παραμείνει η Ελλάδα ισότιμος εταίρος και όχι αποσυνάγωγος στους ευρωατλαντικούς θεσμούς, ξεπερνώντας την οικονομική κρίση και μηδενίζοντας τις πιθανότητες ενός grexit.
