Στην ΕΙΡΗΝΗ ΣΑΒΒΟΠΟΥΛΟΥ
Ο ΣΥΡΙΖΑ υπέστη μια πολιτική ήττα, δηλώνει ο νέος αναπληρωτής υπουργός Εσωτερικών και Διοικητικής Ανασυγκρότησης, Χριστόφορος Βερναρδάκης, στην πρώτη συνέντευξή του μετά την υπουργοποίησή του. Ο κ. Βερναρδάκης μιλάει για το «meaculpa» του ΣΥΡΙΖΑ με φόντο το τρίτο μνημόνιο, που έχει την υπογραφή της πρώτης αριστερής κυβέρνησης. Μιλάει, επίσης, για τα λάθη που έγιναν κατά τη διάρκεια της εξάμηνης διαπραγμάτευσης, για τους στόχους του και τις επόμενες κινήσεις του στον τομέα της δημόσιας διοίκησης,ενώ στέλνει μήνυμα και στην εσωκομματική αντιπολίτευση του ΣΥΡΙΖΑ: «Η ύπαρξη ενός νέου κόμματος δεν θα έχει καμία τύχη», δηλώνει.
ΣΥΡΙΖΑ και μνημόνιο είναι δύο έννοιες ασύμβατες, λένε οι εκ των έσω επικριτές σας. Ωστόσο, η πραγματικότητα είναι ότι το τρίτο μνημόνιο έχει την υπογραφή της πρώτης αριστερής κυβέρνησης. Δεν έχουν άδικο.
Ο ΣΥΡΙΖΑ, προφανώς, έχει υποστεί μια πολιτική ήττα, από την άποψη ότι οι βασικές παραδοχές με τις οποίες ξεκίνησε τη διαπραγμάτευση τον Ιανουάριο δεν επιτεύχθηκαν. Υπήρξε,όμως,ένα δίλημμα από εκείνη την ημέρα του «thisisacoup», εάν για λόγους ιδεολογικούς παραιτείσαι και φεύγεις ήγια λόγους πολιτικούς παραμένεις και διαχειρίζεσαι τη δυσμενή κατάσταση.
Η απόδραση και η παραίτηση θα ήταν ό,τι χειρότερο για τον ΣΥΡΙΖΑ, για την Αριστερά και για τη χώρα. Η απόθεση των πολιτικών όπλων και η απόδραση από τις ευθύνες θα συνιστούσαν στρατηγική ήττα για τα επόμενα 100 χρόνια.Αυτό είναι και το λάθος, κατά τη γνώμη μου, της «εξ αριστερών» κριτικής που ασκείται στην κυβέρνηση.Η ευθύνηείναι να παραμείνεις και να δεις πώς μπορείς να επεξεργαστείς ένα σχέδιο εξόδου από αυτή την κατάσταση.
Πώς,όμως, φτάσαμε έως εδώ; Υπήρξαν λάθη, κάτι που παραδέχεται και ο πρωθυπουργός;
Υπήρξε, κατ’ αρχήν,μια λάθος αντίληψη,ότι αρκούσεη πολιτική εντολή που έφερνε μια διαφορετική κυβέρνησηστην Ευρώπη, για να αλλάξουν οι πολιτικές της. Αυτό είναι μια ευγενική αντίληψη για την άσκηση της πολιτικής, όμως βαθιά ιδεαλιστική, δηλαδή μη πραγματιστική.
Τα ζητήματα της δημοκρατίας έχουν υποχωρήσει πολύ στην Ευρώπη σε σχέση με τα οικονομικά και νομισματικά ζητήματα. Δυστυχώς, στην Ευρώπη αυτήν τη στιγμή δεν έχουν το πηδάλιο η πολιτική και η δημοκρατία, αλλά η οικονομία και οι τράπεζες.
Η κυβέρνηση,επομένως, εγκλωβίστηκε σε μια ατέρμονη διαπραγμάτευση,η οποία, επιπλέον, από την πλευρά των δανειστών αποδείχθηκεπροσχηματική. Δεν υπήρχε στην ουσία καμία αναζήτηση κάποιου συμβιβασμού, αντιθέτως, οι δανειστές εκπονούσαν ένα σχέδιο που έλεγε ότι«θα εξαντλήσουμε οικονομικά τη χώρα». Από την πλευρά της, η κυβέρνησηδεν είχεκάνει τις απαραίτητες πολιτικές και άλλες κινήσεις για να ενισχύσει την όποια διαπραγματευτική της θέση.
Μήπως και η απόφαση για το δημοψήφισμα έφερε να αντίθετα αποτέλεσμα στα διαπραγματευτικά ατού της κυβέρνησης;
Το δημοψήφισμαήταν μια προσπάθεια διαφυγής προς τη δημοκρατική διέξοδο,φτάνοντας μάλιστα το ελληνικό πρόβλημα στην αποκορύφωση της διεθνοποίησής του στην Ευρώπη.Αυτό έτσι κι αλλιώς αποτελεί μια επιτυχία της κυβέρνησης, γιατί από όλους συνειδητοποιήθηκε ότι το πρόβλημα δεν είναιοι κακοί Έλληνες που δεν δουλεύουν, αλλά είναιένα ευρύτερο πρόβλημα οικονομικής αρχιτεκτονικής της ΕΕ και της κυριαρχίας των αγορών. Όμως, η γενική εικόνα είναι ότι πλέον βρισκόμαστε σε ένα διαφορετικό ιστορικό και πολιτικο-οικονομικό περιβάλλον και από αυτή την άποψη πρέπει να αποτιμήσουμε την αποτυχία του «δημοκρατικού σχεδίου» της κυβέρνησης.
Άρα έχει και ο ΣΥΡΙΖΑ το«meaculpa» του…
Ναι, βεβαίως. Εγώ πιστεύωότι έπρεπε να υπάρχουν εναλλακτικές διέξοδοι και δεν εννοώPlan Β, εννοώ εναλλακτικές οδούς πάνω στο θέμα της διαπραγμάτευσης. Για παράδειγμα, θα μπορούσε να έχει ψηφιστεί το νομοσχέδιο για τα εργασιακά τον Μάρτιο. Έτσι, στη διαπραγμάτευσηθα έθετες τα ζητήματαεπί άλλης βάσεως. Θα είχες γραμμές άμυνας, ότανμάλισταοι δανειστές δεν είχαν κοινή στάση στο θέμα.
Πιθανώς, κάτι τέτοιο θα άλλαζε τα δεδομένα της διαπραγμάτευσης και το λέω αυτό εκ των υστέρων και βλέποντας ότι όσεςενέργειες και νομοθετικές πρωτοβουλίες έγιναντο εξάμηνο δεν ακυρώθηκαν εντέλει, όπως π.χ. επαναφορά των υπαλλήλων που είχαν τεθεί σε διαθεσιμότητα, οι ρυθμίσεις των χρεών, το νομοσχέδιο της Δικαιοσύνηςκ.ο.κ.
Θα μπορούσε να έχει διακριβωθεί μια καλύτερη εναλλακτική, με άξονα την πιο γρήγορη διακυβέρνηση της χώρας, έτσι ώστε να έχεις μεγαλύτερα αποθέματα κινήσεων στη διαπραγμάτευση.
Και τώρα τι; Πρέπει να προσφύγουμε στις κάλπες;
Προφανώς πρέπει να γίνουν εκλογές μέσα στο επόμενο δίμηνο. Πρέπει να παραχθεί μια καινούργια πολιτική εντολή. Η πολιτική εντολή με την οποία εξελέγηη κυβέρνηση τον Ιανουάριο αυτήν τη στιγμή έχει μετασχηματιστεί. Εξάλλου, στην παρούσα φάση η κυβέρνηση αιωρείται, είναι έωλη. Αυτό δεν μπορεί παρά να λυθεί δημοκρατικά.
Και τι θα πείτε στον κόσμο, ότι φέρατε νέο μνημόνιο;
Κατ’ αρχάς,πρέπει να γίνει μια αυτοκριτική της προηγούμενης περιόδου. Με διαφάνεια, ειλικρίνεια και δημοκρατία.Τοδεύτεροπουπρέπειναγίνειείναινααποσαφηνιστείηκεντρικήπολιτικήεπιλογή. Είναι άλλο να πεις ότι είμαιαναγκασμένοςνα κινηθώ σε έναπλαίσιο με το οποίο διαφωνώ, αλλά θα πρέπεινα το χειριστώ, να το διορθώσω, να το τροποποιήσω και είναιάλλονα πεις ότι αυτό είναι ένα καλό πλαίσιο και αυτή είναι η πολιτική μου.Το δεύτεροκάνει τον ΣΥΡΙΖΑ επισήμως μνημονικό κόμμα.
Το πρώτο,όμως, είναιμια επιλογή που λέει ότι είμαι,μεν, αναγκασμένοςνα κινηθώ σε ένα σφικτό πλαίσιο,αλλά θα προσπαθήσω να φτιάξω έναν οδικό χάρτη εξόδου από την κρίση και να αμβλύνω τα σκληράμέτρα. Άλλωστε, δεν τελειώνει η ιστορία με την υπογραφή της συμφωνίας, αντιθέτως ξεκινάει.
Υπάρχει,επίσης, ακόμα μία σημαντική παράμετρος, το ποιος διαχειρίζεται ένα τέτοιο πρόγραμμα. Υπάρχει διαφοράγια το εάν θα το διαχειριστεί μια κυβέρνηση της Δεξιάς με μια κυβέρνηση της Αριστεράς, το λέω λίγο σχηματικά.Όμως,βεβαίως, μετονοδικόχάρτηπρέπειναδικαιώνεταιαυτήηδιαφορά, όχιναγίνεταιπιονεφελώδης.
Ο ΣΥΡΙΖΑ μπορεί να συνεχίσει με δύο αντικρουόμενες στρατηγικές, αυτήν του ευρώ και αυτήν της δραχμής;
Οι αντιφάσεις είναι πολύ μεγαλύτερες από το νόμισμα και όσοι περιορίζονται εκεί κάνουν λάθος. Το πρόβλημα είναι τι πολιτικές θα εφαρμόσεις.Για το θέμα της ενότητας του κόμματος θα επισημάνω απλώς το εξής: η στρατηγική των «αντιπάλων», εντός και εκτός συνόρων,είχε τρεις πυλώνες
Πρώτον τηνεπιβολή της λιτότητας, δεύτερον την «αριστερή παρένθεση» στην κυβέρνηση, και τρίτον τη διάσπαση του ΣΥΡΙΖΑ.Τοπρώτοέγινεκατορθωτό. Τοδεύτεροκαιτοτρίτοέχειμέχριστιγμήςαποφευχθεί. Το κόμμα πρέπει να παραμείνει ενωμένο και να μάθει να πολιτεύεται μέσα στην κοινωνία, με τις διαφορετικές του ιδέες, και να μην είναι πάντοτε μονοσήμαντα προσανατολισμένο προς την κυβέρνηση.
Ωστόσο, ο Παναγιώτης Λαφαζάνης δείχνει να τραβάει τον δικό του δρόμο…
Η ύπαρξη ενός νέου κόμματος δεν νομίζω ότι θα είχε τύχη.Είναι άλλο πράγμα να είσαι μια τάση μέσα στο κόμμα και άλλο να μετατρέψεις την τάση σε κόμμα. Τοδεύτεροσημαίνει ότι είσαι αφηγητής ενός εθνικού προγράμματος, το οποίο οφείλεις να διαμορφώσεις με άλλες προϋποθέσεις και μεθόδους.
Δημόσιο μικρότερο ή πιο αποτελεσματικό;
Το Δημόσιο είναι ήδη μικρό, άρα ανεπαρκές, και άραδεν μπορεί να είναι και αποτελεσματικό. Έχει χάσει τα τελευταία πέντε χρόνια 350.000 ανθρώπους.Υπάρχουν υπηρεσίες που είναι υποστελεχωμένες, γι’ αυτό και πρέπεινα δούμε την αναδιάρθρωσή του και αυτός είναι ο στόχος μας. Έτσι θα γίνει περισσότερο αποτελεσματικό και παραγωγικό.
