Του Δημήτρη Κωνσταντάρα
Κανείς δεν μπορεί να πει με βεβαιότητα πόσοι ξένοι μετανάστες –πρόσφυγες, φυγάδες, λαθρομετανάστες–, θύματα δουλεμπόρων, έχουν αποβιβαστεί –πολλοί από αυτούς έχουν διασωθεί από το Λιμενικό– τις τελευταίες εβδομάδες στα ελληνικά νησιά από τα παράλια της Τουρκίας, χωρίς χαρτιά, χωρίς ταυτότητα, χωρίς ελπίδα.
Είναι 5.000; Είναι 15.000; Είναι 30.000; Πού βρίσκονται τώρα; Πόσοι έφυγαν από την Κω, τη Χίο, τη Σάμο, τη Λέσβο και από άλλα νησιά, όπου «ξεβράστηκαν» μαζί με τις κατεστραμμένες πλαστικές βάρκες που τους «μετέφεραν» οι δουλέμποροι; Βρίσκονται σε κάποια ξενοδοχεία «φιλοξενούμενοι»; Έφτασαν όλοι με πούλμαν στην Αθήνα, όπου «λιάζονται» στην Ομόνοια; Τους πήγαν τα δουλεμπορικά «κυκλώματα» κάπου αλλού, για να δουλέψουν κάτω από άθλιες συνθήκες;
Ο Γιώργος Αποστολόπουλος, αντιδήμαρχος Πρασίνου του Δήμου Αθηναίων, τις τελευταίες εβδομάδες δεν έχει στην κυριολεξία προσωπική ζωή. Είναι ένας από αυτούς που ασχολούνται με το φλέγον ζήτημα της μετανάστευσης, τόσο ως αιρετός όσο και ως κάτοικος του κέντρου της Αθήνας, που ευαισθητοποιείται στα κοινωνικά ζητήματα. Σε συνομιλία μαζί του κατέθεσε την άποψή του και τη δική του αλήθεια:
«Δυστυχώς, η Αθήνα μας –και ιδίως το κέντρο της πόλης– γίνεται σταδιακά χώρος για μία άναρχη μεταφορά μεταναστών και προσφύγων. Με αυτόν τον τρόπο, υποβαθμίζονται ιστορικές συνοικίες, ενώ, συγχρόνως, πλήττονται και τα δικαιώματα χιλιάδων ανθρώπων που βρίσκονται ξαφνικά σε μία άγνωστη πόλη, υπό δύσκολες συνθήκες. Όσο οργανωμένος και να είναι ένας δήμος –και η Αθήνα έχει αποδείξει στο πρόσφατο παρελθόν ότι είναι–, όσο πολιτισμένη και ανθρώπινη η κοινωνία μας, τα προβλήματα που δημιουργούνται είναι δυσβάσταχτα και δεν μπορεί να τα σηκώνουν για πάντα μόνες τους η Τοπική Αυτοδιοίκηση και η τοπική κοινωνία».
Και οι κάτοικοι; Ξέρω ότι διαμαρτύρονται και ζητούν μέτρα και αποφάσεις…
«Γειτονιές όπως η Κυψέλη, η πλατεία Βικτωρίας, η πλατεία Κουμουνδούρου, ο Άγιος Παύλος, η πλατεία Αμερικής, τα Πατήσια και η Αχαρνών υποφέρουν. Υποφέρουν και οι μετανάστες. Ως κάτοικος του κέντρου της πόλης μας, θεωρώ ότι η κυβέρνηση πρέπει να αναλάβει άμεσα πρωτοβουλίες σε αυτή την κατεύθυνση. Να ενεργοποιήσει κοινοτικά κονδύλια, να δημιουργήσει ανθρώπινα και αξιοπρεπή Πρότυπα Κέντρα Φιλοξενίας σε όλη τη χώρα, να αξιοποιήσει εγκαταλειμμένες κρατικές εγκαταστάσεις, να ενισχύσει την Τοπική Αυτοδιοίκηση, να επιδιώξει αναθεώρηση των διεθνών συμβάσεων, να εφαρμόσει τη σχετική νομοθεσία και να εντείνει την καταπολέμηση της εγκληματικότητας, όπου χρειάζεται».
Υπάρχει, τελικά, μεταναστευτική πολιτική; Ποιο είναι το πλάνο;
«Μόνο έτσι, με οργάνωση και προγραμματισμό, θα μπορέσει τελικά η πολιτεία, σε συνεργασία με την Αυτοδιοίκηση, να θεμελιώσει επιτέλους μεταναστευτική πολιτική. Είναι πρακτικά αδύνατο, αν δεν υπάρξει κεντρικά οργανωμένη αντιμετώπιση του φαινομένου, ο οποιοσδήποτε αυτοδιοικητικός φορέας, ακόμη και αν βρισκόταν στη “χώρα των θαυμάτων”, να μπορέσει να επιλύσει μόνος του αυτό το ζήτημα».
Εσείς ως αιρετός, αλλά και ως κάτοικος της Αθήνας, δέχεστε καθημερινά πιέσεις. Τι απαντάτε;
«Και οι τοπικές κοινωνίες, τα παιδιά μας, οι παππούδες και οι γιαγιάδες της διπλανής πόρτας, οι άνθρωποί μας, αλλά και αυτοί οι δυστυχισμένοι συνάνθρωποί μας, που βρέθηκαν ξαφνικά στην πόλη μας, ζητούν εναγωνίως λύση…».
Πρόσφατα ο Λευτέρης Παπαγιαννάκης, πρόεδρος του Συμβουλίου Ένταξης Μεταναστών του Δήμου Αθηναίων, είχε πει: «Οι αριθμοί είναι τεράστιοι. Πρόκειται για μια κατάσταση που ισορροπεί επικίνδυνα. Δεν ξέρουμε τις αντοχές του “συστήματος”, γιατί δεν υπάρχει σύστημα. Πού πηγαίνουν αυτοί οι άνθρωποι; Θυμάστε τους 650 Σύρους που είχαν μαζευτεί στο Σύνταγμα; Είχα πει τότε ότι θα φτάσει η στιγμή που αυτό το νούμερο θα μας φαίνεται αστείο».
Πρόχειροι υπολογισμοί: Προ τριών εβδομάδων είχε υπολογιστεί ότι έφθαναν καθημερινά στην Αθήνα 200 έως 300 πρόσφυγες, κυρίως από τη Λέσβο, τη Χίο, τη Σάμο, την Κω. Σήμερα, ο αριθμός αυτός πρέπει να έχει τριπλασιαστεί. Και μετά την Αθήνα; Πού πάνε; Πού διοχετεύονται; Κανείς δεν μπορεί να απαντήσει.
«Ψάχνουν, οικογένειες ολόκληρες, με παιδιά και αποσκευές, να βρουν ποιος θα τους μεταφέρει σε άλλες χώρες. Θέλουν κάποιους να οργανώσουν το ταξίδι τους. Δεν θέλουν να μείνουν εδώ», λέει ο κ. Παπαγιαννάκης. Μέχρι να τα καταφέρουν –αν τα καταφέρουν– βρίσκουν καταφύγιο όπου μπορούν.
Και φυσικά, το μέγα πρόβλημα το έχει ο «τελικός προορισμός» όλων: Η Αθήνα. Ο δήμαρχος, κ. Καμίνης, καλείται να αντιμετωπίσει την οργή των πολιτών ειδικά στις συνοικίες που δέχονται μεγάλη επιβάρυνση.
«Τη στιγμή που οι ροές προσφύγων προς τη χώρα μας εντείνονται ακατάπαυστα, η τακτική της άναρχης και χωρίς κανένα σχέδιο διοχέτευσής τους στο κέντρο της Αθήνας συνεχίζεται. Δυστυχώς, το κέντρο της πρωτεύουσας χρησιμοποιείται απροκάλυπτα ως μία χοάνη που μέσα της επιχειρείται να χαθούν οι φόβοι, οι ελπίδες και, εν τέλει, τα δικαιώματα χιλιάδων ανθρώπων. Η πόλη της Αθήνας δεν αντέχει άλλο αυτήν τη μεταχείριση» τονίζει ο κ. Καμίνης, ενώ όλα δείχνουν ότι –μαζί με τους δημάρχους των νησιών μας– έχει «αφεθεί» στην απόλυτη… μοναξιά του.
Ο Σάμερ Γιουσέφ, μέλος του συλλόγου Σύρων, μένει είκοσι χρόνια στην Ελλάδα και τον τελευταίο καιρό δεν ξέρει ποιον να πρωτοβοηθήσει. «Χτυπάει το τηλέφωνο το πρωί και μου λένε “έλα στην Ομόνοια”. Πάω και βλέπω περίπου εκατό άτομα. Τους ρωτάω “τι κάνετε εδώ” και μου λένε “θέλουμε να πάμε στη Θεσσαλονίκη”. Τι να κάνουν; Να περάσουν με τα πόδια τα σύνορα;»
«Δεν υπάρχουν υποδομές, δεν υπάρχουν χρήματα, δεν ξέρουμε τι να τους κάνουμε, οπότε ελπίζουμε ότι θα βρουν την άκρη μόνοι τους και θα εξαφανιστούν», παραδέχεται κυβερνητικό στέλεχος. «Φοβάμαι ότι κάποια στιγμή θα είναι τόσοι που δεν θα χωρούν πουθενά. Και τότε θα σκάσει η “βόμβα”», ομολογεί.
