Του ΓΙΑΝΝΗ ΒΑΣΙΛΑΚΟΠΟΥΛΟΥ
Ένας Ελλαδίτης μεσαίος επιχειρηματίας που δραστηριοποιείται στο πεδίο του εμπορίου φωτιστικών στη Λευκωσία καταγγέλλει στο «Π» πως στο πλαίσιο μιας οικονομικής – εμπορικής συναλλαγής, πολύ πριν από την πρώτη «δολοφονική» απόφαση του Eurogroup που ξεκίνησε τον στραγγαλισμό της Κύπρου, διαπίστωσε «κούρεμα» στα λεφτά του, της τάξης του 9%… Το θέατρο του παραλόγου, όμως, μπροστά στο οποίο θα αυτοκτονούσε ακόμη και ο ίδιος ο Ιονέσκο, είχε ξεκινήσει πολύ πριν «ανέβει» το δράμα στη μαρτυρική Μεγαλόνησο, καθώς κορυφαία στελέχη του τραπεζικού χώρου, με τα οποία από καιρό συνομιλεί το «Π», είχαν προβλέψει κατά γράμμα την εξέλιξη, που ήδη έχουμε αρχίσει να βιώνουμε…
Οι ίδιες πηγές προβλέπουν σήμερα το τέλος του βιο-ιστορικού κύκλου του ευρώ, πολύ σύντομα, πριν χαράξει το δεύτερο μισό του 2014. Πασπαλισμένη, βεβαίως, με μπόλικη δόση κινδυνολογίας, όπως αρμόζει σε ωφελιμιστές και γραφειοκράτες των τραπεζών αυτή η πρόβλεψη, στην ουσία της, τεκμαίρεται καθημερινά ολοένα και πιο στέρεα, ενώ το ευρωπαϊκό «όραμα» του Σουμά και του Ντε Γκολ βυθίζεται στον λαβύρινθο μιας νεκραναστημένης σοβιετικής πραγματικότητας. Μια «γερμανική» Ευρώπη που στραγγαλίζει τα έθνη της και βάζει με θράσος «χέρι» στις ιδιωτικές περιουσίες σαν τον… κλέφτη της Βαγδάτης δεν έχει πολλές ανάσες ακόμη. Κι αυτό είναι εμφανές σήμερα περισσότερο από ποτέ…
Ο Γερούν Ντάισελμπλουμ δεν είναι απλώς ένας ανόητος Ολλανδός γραφειοκράτης. Είναι ο «λαγός» των προθέσεων των «αφεντικών» αυτής της Ευρώπης, της ετοιμοθάνατης σήμερα, των Γερμανών… Κι όταν προαναγγέλλει «κούρεμα» στις καταθέσεις όλων των πολιτών της Ευρώπης δεν είναι επηρεασμένος από κάποιο vertigo… Η πρόβα της «ζωής χωρίς ευρώ» έχει ήδη αρχίσει σε όλο τον ευρωπαϊκό Νότο. Και το «έργο» μπροστά στους αιφνιδιασμένους Ευρωπαίους «θεατές» αναμένεται, σύμφωνα με τραπεζικούς και πολιτικούς κύκλους, εντός και εκτός Ελλάδος, να «ανέβει» πριν δύσει το πρώτο εξάμηνο του 2014.
Όλοι παραδέχονται ότι η αφορμή του δεύτερου, μέσα στα τελευταία σαράντα χρόνια, «Αττίλα» δεν ήταν η σπουδή των Γερμανών να καταπολεμήσει το φαινόμενο του «μαύρου χρήματος», αλλά αφενός ο έλεγχός του σε άλλα ανά τον κόσμο «πλυντήρια» και αφετέρου η υφαρπαγή του ενεργειακού πλούτου της Μεγαλονήσου.
Η απροκάλυπτη στόχευση των «ισχυρών» του οικοδομήματος κατάφερε να ανοίξει μια συζήτηση διάλυσης -και μάλιστα σε σύντομο χρονικό διάστημα- του κοινού ευρωπαϊκού νομίσματος. Ένας «κοντοχωριανός» του Γερούν Ντάισελμπλουμ, ο Johan Van Overtveldt, PhD, είναι αρχισυντάκτης και γενικός διευθυντής του «Trends», του κορυφαίου εβδομαδιαίου επιχειρηματικού και οικονομικού περιοδικού του Βελγίου. Πριν μπούμε στη διαδικασία να αναψηλαφήσουμε τις δηλώσεις που ακολούθησαν το κυπριακό δράμα, θα ήταν καλό να δούμε τι λένε κάποιες φωνές του ευρωπαϊκού Βορρά:
Ο Van Overtveldt τελειώνει το βιβλίο του «Το τέλος του ευρώ (Το αβέβαιο μέλλον της Ευρωπαϊκής Ένωσης)» -που εκδόθηκε τον περασμένο Φλεβάρη- με μια πρόγευση των όσων επιφυλάσσει το μέλλον για τη Νομισματική Ένωση, αλλά και για όλη τη βαθιά διαιρεμένη ευρωπαϊκή ήπειρο. Η ΟΝΕ είτε θα μεταμορφωθεί θεμελιακά, είτε θα διαλυθεί, και η πιθανότερη έκβαση είναι η δεύτερη.
Τα κοινά
Η Ελλάδα και η Πορτογαλία, και σε μικρότερο βαθμό η Ιρλανδία, ή ακόμα και η Ισπανία, έχουν πολλά κοινά με την Αργεντινή των αρχών του 21ου αιώνα: ολοκληρωτική απώλεια διεθνούς ανταγωνιστικότητας, αποδιοργάνωση των δημόσιων οικονομικών, δημόσιο χρέος που αυξάνεται σε μη βιώσιμα επίπεδα, μια πολύ άκαμπτα οργανωμένη οικονομία ανίκανη να αποφέρει υγιή οικονομική ανάπτυξη, εκτεταμένη φυγή κεφαλαίων, τεράστια ελλείμματα τρεχουσών συναλλαγών και πλήρη απώλεια της εμπιστοσύνης των επενδυτών. Η Ελλάδα το 2011 είναι σε ακόμα χειρότερη κατάσταση από την Αργεντινή το 2001. Τα βήματα της Αργεντινής είναι αναπόφευκτα για την Αθήνα… Όμως, πρέπει να διευκρινίσουμε κάτι: η έξοδος από την ευρωζώνη δεν είναι πραγματικά καλή λύση. Είναι η λιγότερο κακή από έναν περιορισμένο αριθμό διαθέσιμων διεξόδων.
«Είναι βέβαιο ότι το κοινό ευρωπαϊκό νόμισμα θα αποτύχει οικονομικά, πολιτικά, αλλά και κοινωνικά, αν και ο χρόνος που θα συμβεί αυτό, οι συνθήκες και οι συνολικές συνέπειες είναι αδύνατο να προσδιοριστούν ακόμη» λέει η Μάργκαρετ Θάτσερ, Βρετανίδα πρωθυπουργός, 1979-1990. Στα μέσα της προηγούμενης εβδομάδας, το ΔΝΤ σε έκθεσή του εκτίμησε ότι «το ιταλικό τραπεζικό σύστημα δεν είναι απρόσβλητο στους κινδύνους από την αδύναμη οικονομία, οι οποίοι περιλαμβάνουν την αύξηση των μη εξυπηρετούμενων δανείων. Την ίδια στιγμή, σημειώνει ότι ορισμένες τράπεζες έχουν μεγάλη έκθεση σε κρατικά ομόλογα, τα οποία εμφανίζουν μεγάλη μεταβλητότητα. Η χαμηλή κερδοφορία των τραπεζών και η επιδείνωση της ποιότητας των δανείων είναι αποτελέσματα της ύφεσης της οικονομίας, η οποία έχει πλέον συμπληρώσει επτά διαδοχικά τρίμηνα»… Κι εδώ «κολλάει» η εκτίμηση έγκυρων οικονομικών κύκλων, που τελευταία διατυπώνεται με περισσότερη ένταση, ότι «οι οικονομίες του Νότου δεν μπορούν να αντέξουν ένα βαρύ γερμανικό ευρώ».
Ο Δρ. Αλέξης Αντωνιάδης, Κύπριος οικονομολόγος στο Πανεπιστήμιο Princeton, περιγράφοντας τη ζωή της Κύπρου, μετά το ευρώ σημειώνει: «Ενδεχόμενη επιστροφή της Κύπρου στη λίρα συνεπάγεται υποτίμηση του νομίσματος σε σχέση με το ευρώ και τα υπόλοιπα νομίσματα. Οι καταθέσεις, τα δάνεια, οι τιμές των προϊόντων και υπηρεσιών θα μετατραπούν άμεσα σε λίρες, έτσι η κυβέρνηση μέσω της Κεντρικής Τράπεζας θα τυπώνει λίρες για να πληρώνει μισθούς και να ανακεφαλαιώσει τις τράπεζες. Από τη στιγμή, βέβαια, που η χώρα θα τυπώνει χρήμα και το νόμισμα θα είναι υποτιμημένο, θα υπάρξει κάποιος πληθωρισμός, κοντά στο 20%-80% ανάλογα με τα χρήματα που θα χρειαστεί να τυπωθούν. Σύμφωνα με οικονομολόγους, το πρόβλημα της υποτίμησης του νομίσματος και της επιστροφής στη λίρα δεν θα επηρεάσει μισθούς, δόσεις δανείων ή offshore εταιρείες. Το πρόβλημα παρουσιάζεται σε όσους θα έχουν χρέη σε άλλο νόμισμα, αλλά και στο θέμα των εισαγωγών τροφίμων από άλλες χώρες, καθώς η Κύπρος είναι χώρα που το μεγαλύτερο ποσοστό αγαθών το εισάγει και δεν θα είναι σίγουρο αν θα μπορεί πλέον να εισάγει είδη πρώτης ανάγκης, φάρμακα, καύσιμα κ.λπ. Αντιμέτωποι με ένα μεγάλο πρόβλημα θα βρεθούν όσοι έχουν τα λεφτά τους στις τράπεζες. Με το ενδεχόμενο εξόδου της Κύπρου από την ευρωζώνη, η χώρα δεν θα μπορεί να αποπληρώσει τα δάνειά της στην Ευρώπη, άρα θα παραμείνει αποκλεισμένη από τις αγορές».
Το ενιαίο νόμισμα έχασε τους «πλούσιους συμμάχους» του
Σήμερα που μιλάμε ο ευρωσκεπτικισμός απλώνεται σε ολοένα και περισσότερες ομάδες πολιτών σε όλη την Ευρώπη και το ζήτημα είναι πως το ευρώ δεν αποτελεί πια ένα «ταξικό» ταμπού. «Βάζοντας χέρι» στις ιδιωτικές καταθέσεις, το «νομισματικό πείραμα» του ευρώ έχασε τους «πλούσιους συμμάχους» του, που άλλοτε υπερθεμάτιζαν υπέρ της οικονομικής σταθερότητας.
Στην Ιταλία, η οποία την ώρα που γράφονταν αυτές οι γραμμές συνέχιζε να παλινωδεί για περισσότερο από ένα μήνα στους κυματισμούς της ακυβερνησίας, ένας φωτισμένος κωμικός, κυρίαρχος και στην πολιτική σκακιέρα της πανίσχυρης -και ατόφια ευρωπαϊκής- χώρας του Μάρκο Πόλο, ο Μπέπε Γκρίλο, διατύπωσε σε υψηλούς τόνους μια πρόταση που από καιρό συζητιέται χαμηλόφωνα στην Ευρώπη. «Να φτιάξουμε ένα ασθενές ευρώ της Ιταλίας, της Ισπανίας, της Ελλάδας και της Πορτογαλίας» δηλώνει ο Μπέπε Γκρίλο, επικεφαλής του κινήματος «Πέντε Αστέρων», σε συνέντευξή του στο τηλεοπτικό δίκτυο Euronews.
Σύμφωνα με τον Γκρίλο «η Μέρκελ μπορεί να κρατήσει το μάρκο. Η Ευρώπη ήταν μια ωραιότατη ιδέα των διαφόρων Ντελόρ και Μπραντ, αλλά το σχέδιο απέτυχε, διότι συναντήθηκαν οικονομίες πολύ διαφορετικές, με ένα νόμισμα που δεν έπρεπε να είναι ενιαίο». Ακόμη, ο Γκρίλο πρόσθεσε ότι «οι χώρες της νότιας Ευρώπης έχασαν ήδη το 30% της οικονομικής τους ισχύος από τότε που εντάχθηκαν στο ευρώ».
Την ίδια ώρα, μετά την επιχείρηση στραγγαλισμού της Κύπρου, η Ρωσία, ένας γιγαντιαίος περιφερειακός παίκτης, νιώθει ριγμένη. Η καχυποψία των αξιωματούχων Ρώσων θυμίζει μια ιδιότυπη προετοιμασία για έναν παράξενο «πόλεμο».
Η ενέργεια
Είναι βέβαιο ότι ο πλούτος του οικοπέδου 12 της ΑΟΖ, κομμάτι του οποίου ζήτησε ως αντάλλαγμα η Μόσχα, συνιστά μια εγγύηση της γεωστρατηγικής επιρροής της Ρωσίας στην ευρύτερη περιοχή. Τι σημαίνει αυτό; Ότι η Ρωσία, σήμερα που αναζητά διέξοδο στη Μεσόγειο και με δεδομένο ότι η κατάσταση στη Συρία είναι προβληματική, θέλει να διατηρήσει το προφίλ του πιο σκληρού και έγκυρου παίκτη σε μια μακριά και πολύπλοκη παρτίδα πόκερ. Αυτό το σενάριο φαίνεται να το ευνοούν με τον τρόπο τους και οι ΗΠΑ, αφού ο αγαπημένος Ρώσος των ΗΠΑ και ασίγαστος εχθρός του Βλάντιμιρ Πούτιν, μεγιστάνας Αλεξάντερ Προχόροφ, τάχθηκε υπέρ της εξ ολοκλήρου εξαγοράς του κυπριακού προγράμματος διάσωσης της Κύπρου από τη Ρωσία.
Δεν είναι, όμως, μονάχα ο ευρωπαϊκός Νότος που ασφυκτιά από τον νέο γερμανικό επεκτατισμό. Το Λουξεμβούργο, ένας άλλος τραπεζικός – οικονομικός «παράδεισος» που φάνταζε «καμιόνι» γερμανικής επιρροής κάνει λόγο για «γερμανική δικτατορία», ενώ ο πρώην πρόεδρος του Eurogroup, Ζ. Κ. Γιούνκερ, φαίνεται οργισμένος από τη μεταχείριση που επεφύλαξαν έναντι της Κύπρου τα ευρωπαϊκά όργανα.
Σύμφωνα με πληροφορίες του «Π», η ληστεία είχε ξεκινήσει στις κυπριακές τράπεζες, πριν από την πρώτη απόφαση του Eurogroup. Στο φως της δημοσιότητας, επίσης, ήρθε και η εκροή τεράστιων ποσών τις ημέρες που οι τράπεζες στην Κύπρο ήταν κλειστές. Είναι δεδομένο πως ο στραγγαλισμός της Κύπρου από τους Ευρωπαίους τοκογλύφους είχε γεωστρατηγική στόχευση. Κανένα ενδιαφέρον δεν έχουν στην πραγματικότητα οι Γερμανοί για την καταπολέμηση του όποιου βρόμικου χρήματος. Θέλουν απλώς να πάρουν θέση στην αφετηρία ενός σαρωτικού πολέμου πάνω σε ένα πάμπλουτο φιλέτο γης. Το παραμύθι της ευρωζώνης, της σταθερότητας του ευρώ και της ανάγκης «διατήρησης του ευρωπαϊκού οικοδομήματος» το κατάπιε ο ίδιος του ο δράκος. Με δεδομένο πως οι Γερμανοί «σκότωσαν» μια χώρα της ευρωζώνης και «στραγγάλισαν» τις προοπτικές της, όσοι συνετέλεσαν στο βρόμικο αυτό παιχνίδι, με στόχο τάχα τη διάσωση του ευρώ, υπήρξαν απλώς υπαίτιοι σε ένα εθνικό έγκλημα.
